- Otrzymanie w 2025 roku dopłat bezpośrednich poniżej 1125 euro jest kluczem do uniknięcia nowych formalności w nadchodzącej kampanii
- Eksperci resortu rolnictwa wskazują, jak udowodnić status rolnika aktywnego poprzez wykazanie kosztów 500 zł/ha lub przychodów 370 zł/ha
- Nowa definicja rolnika aktywnego zawodowo od 15 marca 2026 roku staje się warunkiem koniecznym do otrzymania płatności bezpośrednich
Kampania dopłat 2026 rusza z nowymi wymogami. Dla części gospodarstw będzie łatwiej
Warto przygotować się na istotne zmiany, które wejdą w życie 15 marca 2026 roku, wraz ze startem kampanii składania wniosków o dopłaty. Wprowadzona zostanie wówczas nowa definicja „rolnika aktywnego zawodowo”. Jak informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, uzyskanie tego statusu będzie warunkiem koniecznym do otrzymania płatności bezpośrednich i obszarowych. Za weryfikację odpowiadać będzie Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Celem tych regulacji jest skierowanie wsparcia do osób faktycznie prowadzących produkcję rolną. Dotychczasowy system okazał się nieszczelny, co potwierdzają dane ARiMR z 2024 roku, kiedy to z płatności wykluczono zaledwie 69 podmiotów, czyli znikomy odsetek wszystkich wnioskujących.
Aby udowodnić prowadzenie działalności, rolnik będzie miał do wyboru jedną z dwóch ścieżek. Pierwsza polega na wykazaniu poniesienia minimalnych kosztów bezpośrednich w wysokości 500 zł na hektar. Druga opcja to udokumentowanie przychodów na poziomie co najmniej 370 zł na hektar. Pod uwagę brany będzie okres od 1 czerwca 2025 roku do 31 maja 2026 roku. Jak wyjaśnia resort rolnictwa, próg kosztów nawiązuje do średniej stawki podstawowego wsparcia dochodów, a próg przychodów oparto na danych Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej. ARiMR będzie akceptować szeroki katalog dokumentów, w tym faktury za nawozy, środki ochrony roślin, materiał siewny, a także dowody sprzedaży płodów rolnych i zwierząt czy rachunki za usługi agrotechniczne.
Spora grupa rolników przejdzie weryfikację automatycznie
Co istotne, nowe przepisy przewidują ułatwienia dla dużej grupy gospodarzy. Według szacunków Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, około 570 tysięcy rolników zostanie automatycznie uznanych za aktywnych zawodowo, bez konieczności składania dodatkowych dokumentów. Do tej grupy zaliczać się będą między innymi spółdzielnie i grupy producentów rolnych, beneficjenci wybranych programów inwestycyjnych oraz rolnicy prowadzący rachunkowość w systemie FSDN. Kluczowym kryterium automatycznej kwalifikacji będzie również posiadanie zwierząt. Za aktywnego uznany zostanie każdy, u kogo w okresie od 1 stycznia do 30 czerwca 2026 roku średnia obsada wyniesie co najmniej 0,1 DJP na hektar użytków rolnych. Warto dodać, że do obsady wliczane będą także zwierzęta trawożerne, na przykład owce należące do innej osoby, jeśli są objęte wypasem kulturowym na gruntach rolnika.
W pierwszym roku obowiązywania nowych zasad, czyli w kampanii 2026, wprowadzono okres przejściowy. Rolnicy, którzy w 2025 roku otrzymali łącznie nie więcej niż 1125 euro płatności bezpośrednich (co stanowi około 4800 zł), nie będą musieli dokumentować swojej działalności. Szacuje się, że w 2026 roku obowiązek ten obejmie około 60 tysięcy gospodarstw. Jednak już od 2027 roku liczba ta może wzrosnąć nawet do 660 tysięcy. Ministerstwo podkreśla przy tym, że zmiany nie ingerują w prawo własności gruntów, uprawnienia do ubezpieczenia w KRUS ani w realizację zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych. Nowe zasady mają na celu przede wszystkim uszczelnienie systemu dopłat, tak aby wsparcie trafiało do osób, które realnie kształtują obraz polskiego rolnictwa.