- Wprowadzenie jednej kompleksowej kontroli w roku to kluczowe uproszczenie dla rolników w ramach nowej Wspólnej Polityki Rolnej
- Ministerstwo Rolnictwa wskazuje, że nowe przepisy dotyczące definicji aktywnego rolnika zmuszą tysiące gospodarstw do udowodnienia prowadzenia działalności rolniczej
- Od 1 kwietnia 2026 roku Krajowy System e-Faktur (KSeF) staje się obowiązkowy dla wszystkich rolników będących płatnikami VAT
- Analiza przepisów ujawnia, że rolnicy mogą ubiegać się o nowe dopłaty za ochronę torfowisk i przekształcanie gruntów ornych w trwałe użytki zielone
- Eksperci ARiMR potwierdzają, że rozbudowany System Monitorowania Obszaru (AMS) pozwala teraz na poprawianie błędów we wnioskach aż do momentu wypłaty dopłat
Jedna kontrola w roku i mniej biurokracji. Jakie uproszczenia czekają rolników?
Od tego roku rolników czekają zmiany, które mają przynieść długo oczekiwaną ulgę w formalnościach. Dzięki nowym przepisom Wspólnej Polityki Rolnej, przyjętym pod koniec zeszłego roku przez Parlament Europejski, biurokracja ma być znacznie mniejsza. Najważniejsza nowość to zastąpienie kilku oddzielnych inspekcji jedną, kompleksową kontrolą w ciągu roku. Oznacza to koniec z osobnymi wizytami urzędników w sprawie płatności bezpośrednich, ekoschematów czy norm środowiskowych. Według szacunków Komisji Europejskiej, takie uproszczenie może przynieść rolnikom w całej Unii oszczędności rzędu 1,6 mld euro rocznie, a krajowym agencjom płatniczym pozwoli zaoszczędzić około 210 mln euro.
Na nowych zasadach skorzystają zwłaszcza mniejsze gospodarstwa, do 30 hektarów, dla których przewidziano mniej rygorystyczne kontrole i łagodniejsze podejście do ewentualnych kar. Zmiany wprowadzają też większą elastyczność w spełnianiu norm środowiskowych, znanych jako GAEC. Co więcej, rolnicy prowadzący certyfikowaną produkcję ekologiczną zostaną automatycznie uznani za spełniających te wymogi, co znacznie uprości ich sytuację. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) wskazuje na jeszcze jedno ważne ułatwienie: rozbudowę Systemu Monitorowania Obszaru (AMS). Dzięki niemu, od tego roku rolnicy będą mogli poprawiać błędy we wnioskach praktycznie do ostatniej chwili przed wypłatą pieniędzy, co pozwoli uniknąć dotkliwych sankcji finansowych.
Od definicji rolnika po KSeF. Najważniejsze nowe obowiązki i dopłaty
Kolejna ważna zmiana, która zacznie obowiązywać od 15 marca tego roku, dotyczy definicji "aktywnego rolnika". Jej celem jest zapewnienie, aby unijne dopłaty trafiały do osób, które rzeczywiście uprawiają ziemię. W ramach okresu przejściowego, w 2026 roku około 600 tysięcy najmniejszych gospodarstw, o powierzchni do 5 hektarów, zostanie z automatu uznanych za aktywne. Jak informuje jednak Ministerstwo Rolnictwa, już w tym roku około 60 tysięcy innych gospodarstw będzie musiało udowodnić prowadzenie działalności rolniczej. Od 2027 roku ten obowiązek obejmie już znacznie większą grupę, bo aż 660 tysięcy rolników. Warto mieć na uwadze, że nowe przepisy mogą okazać się problematyczne w przypadkach, gdy ziemia jest uprawiana na podstawie nieformalnej, ustnej umowy dzierżawy.
Warto również zwrócić uwagę na nowe regulacje dotyczące trwałych użytków zielonych (TUZ). Od teraz za TUZ będą uznawane grunty, na których nie prowadzono orki przez siedem lat, a nie jak dotychczas, pięć. Ma to na celu ograniczenie praktyki zaorywania łąk tylko po to, by uniknąć zmiany ich klasyfikacji. Jednocześnie Polska wynegocjowała większą swobodę w zarządzaniu powierzchnią TUZ, z możliwością jej zmniejszenia nawet o 10% w stosunku do stanu z 2018 roku. Pojawiają się też nowe możliwości finansowe. Jak podaje ARiMR, rolnicy mogą starać się o dopłaty za ochronę torfowisk i terenów podmokłych, które wynoszą 581 zł do hektara TUZ, 627 zł do hektara gruntów ornych, a za przekształcanie gruntów ornych w użytki zielone można otrzymać nawet 2387 zł do hektara. Na koniec ważna informacja dla płatników VAT: od 1 kwietnia tego roku obowiązkowy staje się dla nich Krajowy System e-Faktur (KSeF).
Podcasty
Playlisty tematyczne
