- Gospodarstwa do 10 hektarów od 15 marca 2026 roku są całkowicie zwolnione z kontroli i wymogów warunkowości GAEC
- Analiza Ministerstwa Rolnictwa ujawnia nową stawkę za ochronę torfowisk sięgającą nawet 2387 zł do hektara
- Ekoschemat rolnictwo węglowe pozwala na realne oszczędności na nawozach rzędu 250-400 zł na hektarze
- Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa potwierdza skrócenie kluczowego terminu dla Integrowanej Produkcji Roślin
Dopłaty 2026: Kto zostanie zwolniony z warunkowości i kontroli GAEC?
Nadchodzący nabór wniosków o dopłaty, który rusza 15 marca, przynosi dobre wieści, szczególnie dla mniejszych gospodarstw. Zgodnie z zapowiedziami Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, rolnicy posiadający do 10 hektarów ziemi zostaną całkowicie zwolnieni z wymogów warunkowości. W praktyce oznacza to koniec z kontrolami i ewentualnymi karami za niespełnienie norm dobrej kultury rolnej (GAEC) czy wymogów w zakresie zarządzania (SMR). Jest to kluczowa zmiana, która dotyczy aż 73% wszystkich gospodarstw w Polsce. Ułatwienia obejmą także rolników gospodarujących na powierzchni do 30 hektarów. Będą oni zwolnieni z obowiązku przestrzegania normy GAEC 7, co daje im większą swobodę w kwestii zmianowania i dywersyfikacji upraw.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadziło również rozwiązania, które dają rolnikom większą elastyczność w zarządzaniu gruntami. Okres, po którym ziemia orna automatycznie staje się trwałym użytkiem zielonym (TUZ), wydłużono z pięciu do siedmiu lat. Ta zmiana daje więcej czasu na świadome planowanie struktury zasiewów, bez obawy o trwałą zmianę klasyfikacji gruntu. Co więcej, podniesiono dopuszczalny próg zmniejszenia powierzchni TUZ w skali kraju z 5% do 10% w odniesieniu do poziomu z 2018 roku. Wszystko to sprawia, że rolnicy zyskują większą swobodę w podejmowaniu decyzji agrotechnicznych i mogą lepiej reagować na dynamiczne zmiany na rynku rolnym.
Ekoschematy 2026: Jakie są stawki za ochronę torfowisk i rolnictwo węglowe?
Wraz z nowym naborem wniosków, który rozpocznie się 15 marca 2026 roku, pojawia się także nowe wsparcie finansowe. Dotyczy ono normy GAEC 2, czyli ochrony torfowisk i obszarów podmokłych. Chociaż norma ta obowiązuje już od roku, to dopiero teraz rolnicy będą mogli otrzymać za nią konkretne pieniądze. Według danych ministerstwa, rekompensata finansowa została podzielona na trzy warianty. Na trwałych użytkach zielonych można otrzymać 581 zł do hektara rocznie, na gruntach ornych 627 zł, a najwyższą stawkę, bo aż 2387 zł do hektara, przewidziano dla tych, którzy zdecydują się przekształcić grunty orne w trwałe użytki zielone na okres pięciu lat.
Niezmiennie popularny pozostaje ekoschemat Rolnictwo węglowe, który przynosi wymierne korzyści. Jak podaje Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), stosowanie międzyplonów w ramach tej praktyki pozwala związać od 60 do 100 kg azotu na hektar. W prostym przeliczeniu oznacza to oszczędności na nawozach mineralnych rzędu 250-400 zł na hektarze. W wyjątkowo dobrej sytuacji są gospodarstwa ekologiczne. Z automatu uznaje się, że spełniają one aż sześć norm GAEC (1, 3, 4, 5, 6 i 7), co eliminuje ryzyko kontroli i sankcji. Co więcej, z analiz ARiMR wynika, że dzięki umiejętnemu łączeniu płatności ekologicznych z ekoschematami, gospodarstwa te mogą w 2026 roku zyskać dodatkowo od 500 do 800 zł na hektarze w porównaniu do gospodarstw konwencjonalnych.
Integrowana Produkcja Roślin 2026: Jakie zmiany w terminach i dopłatach?
Od 6 marca 2026 roku rolników stosujących Integrowaną Produkcję Roślin czekają istotne zmiany w procedurach. Jak informuje Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN), termin zgłoszenia upraw zostanie skrócony z 30 do 14 dni przed siewem lub sadzeniem. Jednocześnie uproszczono formalności, ponieważ jedno zgłoszenie będzie teraz pełniło dwie funkcje: zawiadomienia o zamiarze stosowania integrowanej produkcji oraz wniosku o wydanie certyfikatu. Warto również zwrócić uwagę na szacowane stawki w ekoschemacie dotyczącym materiału siewnego. Wynoszą one 26,74 euro do hektara dla zbóż, 43,37 euro dla roślin strączkowych oraz 112,13 euro dla ziemniaków. Należy jednak pamiętać, że dla większości ekoschematów obszarowych obowiązuje łączny limit powierzchni na gospodarstwo, który wynosi 300 hektarów.