AI zrobi za nas zakupy? Polacy są w europejskiej czołówce, ale pełni obaw

Nadchodzi rewolucja. Kiedy AI zacznie robić za nas zakupy?

To przyszłość, która puka do naszych drzwi, a właściwie już wchodzi bez pukania. Handel w internecie wchodzi na zupełnie nowy poziom. Sztuczna inteligencja przestaje być tylko asystentem, który podpowiada produkty. Zaczyna stawać się autonomicznym agentem, który sam dokonuje transakcji w naszym imieniu.

To nie jest odległa wizja. Zgodnie z prognozą firmy analityczno-badawczej Gartner, już w 2027 roku zakupy przez AI będą odpowiadać za 15 proc. wszystkich codziennych transakcji w gospodarstwach domowych w krajach rozwiniętych. Mówimy tu o zakupach, które odbywają się całkowicie między maszynami – z jednej strony jest oprogramowanie reprezentujące kupującego, a z drugiej zautomatyzowana platforma sprzedawcy.

Ten trend już nabiera rozpędu. Dane firmy Signifyd pokazują, że w Stanach Zjednoczonych transakcje realizowane w ten sposób w segmencie elektroniki i produktów szybkozbywalnych (FMCG) rosną w imponującym tempie 42 proc. rocznie. Dla sklepów internetowych to sygnał, że zasady gry niebawem całkowicie się zmienią.

Polacy i AI w e-commerce. Jesteśmy liderami, ale z jednym "ale"

Jak w tym technologicznym wyścigu odnajdują się Polacy? Zaskakująco dobrze, a nawet lepiej niż reszta Europy. Przynajmniej na pierwszy rzut oka. Z badania firmy Deloitte, przeprowadzonego na ogromnej grupie 13,5 tys. konsumentów w Europie, płynie jasny wniosek: Polska jest jednym z najbardziej zaawansowanych rynków, jeśli chodzi o wykorzystanie sztucznej inteligencji podczas zakupów.

Okazuje się, że aż 63 proc. badanych Polaków deklaruje, że wykorzystuje AI w e-commerce do wyszukiwania informacji o produktach czy porównywania ofert. To wynik, który stawia nas w absolutnej czołówce. Dla porównania, w Niemczech z takiego wsparcia korzysta 52 proc. konsumentów, a w Wielkiej Brytanii zaledwie 48 proc. Chętnie pytamy algorytmy o radę i traktujemy je jak zaawansowaną wyszukiwarkę.

I tu dochodzimy do kluczowego „ale”. O ile chętnie korzystamy ze wsparcia sztucznej inteligencji jako doradcy, o tyle wciąż mamy ogromne opory, by dać jej do ręki nasz portfel. W tym samym badaniu konsumenci ocenili znaczenie AI przy dostarczaniu informacji na 5,3 w siedmiostopniowej skali. To wysoka ocena. Jednak gotowość do tego, by AI podejmowała za nas decyzje zakupowe, oceniono już tylko na 2,3. To przepaść, która pokazuje, gdzie leży prawdziwe wyzwanie dla całego rynku.

Strach przed oddaniem kontroli?

Wysokie statystyki dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji do szukania produktów to tylko jedna strona medalu. Druga, znacznie ważniejsza dla przyszłości handlu, pokazuje mur nieufności, na który natrafia technologia. Ten mur jest zbudowany ze strachu przed utratą kontroli, zwłaszcza gdy w grę wchodzą nasze pieniądze.

Badanie Deloitte’a brutalnie obnaża ten problem. Owszem, około 37 proc. z nas chętnie zleciłoby sztucznej inteligencji zadanie wyszukania produktu w najlepszej cenie. To pokazuje, że cenimy jej analityczne zdolności i widzimy w niej narzędzie do oszczędzania czasu i pieniędzy. Problem pojawia się na ostatnim, kluczowym etapie. Zaledwie 8 proc. badanych Polaków jest gotowych zaufać AI na tyle, by pozwolić jej samodzielnie sfinalizować zakup i dokonać płatności.

Ta ogromna różnica między gotowością do researchu a delegowaniem zakupu pokazuje, gdzie leży największe wyzwanie dla branży. To nie jest już kwestia technologiczna, ale psychologiczna. Boimy się błędów, nieautoryzowanych transakcji i tego, że algorytm kupi coś, czego tak naprawdę nie chcemy. Przekazanie maszynie ostatecznej decyzji o wydaniu pieniędzy to dla wielu z nas krok za daleko.

Dla sklepów internetowych to jasny sygnał: droga do w pełni zautomatyzowanego handlu prowadzi przez budowanie zaufania. Rewolucja AI w e-commerce nie dokona się sama. Będzie wymagała transparentnych systemów, gwarancji bezpieczeństwa i przekonania klientów, że oddanie kontroli nad koszykiem jest nie tylko wygodne, ale przede wszystkim w pełni bezpieczne. Bez tego zakupy przez AI pozostaną ciekawostką dla entuzjastów, a nie masowym zjawiskiem.