- ZUS uruchomił świadczenie "Mama 4+" dla rodziców, którzy poświęcili się wychowaniu dzieci, pozostając bez składek emerytalnych.
- To wsparcie do 1978,49 zł brutto miesięcznie przysługuje matkom (60+) i ojcom (65+, w określonych przypadkach) z minimum czwórką dzieci, bez innych źródeł utrzymania.
- Sprawdź, czy kwalifikujesz się do tego wsparcia i jak złożyć wniosek, by zabezpieczyć swoją przyszłość finansową.
Przez całe życie zajmowali się domem i wychowywaniem dzieci, ale nie odprowadzali składek emerytalnych. Po osiągnięciu wieku emerytalnego takie osoby mogą znaleźć się w trudnej sytuacji finansowej. Brak zatrudnienia oznacza bowiem brak kapitału, z którego ZUS mógłby obliczyć zwykłą emeryturę. Nie oznacza to jednak, że każdy senior bez stażu pracy pozostaje bez możliwości uzyskania wsparcia.
Polskie przepisy przewidują szczególne rozwiązanie dla osób, które poświęciły się wychowaniu licznej rodziny. Chodzi o rodzicielskie świadczenie uzupełniające, znane jako „Mama 4+”. Choć jego nazwa wskazuje przede wszystkim na matki, w określonych przypadkach pieniądze mogą otrzymać również ojcowie.
Co ważne, do uzyskania tego świadczenia nie jest konieczne wcześniejsze zatrudnienie ani opłacanie składek. Nie jest to jednak emerytura przyznawana każdemu po ukończeniu 60. lub 65. roku życia. Program ma zapewnić podstawowe środki utrzymania osobom, które ze względu na wychowywanie dzieci nie wypracowały własnego zabezpieczenia emerytalnego.
Kto dostanie pieniądze z ZUS?
Aby ubiegać się o świadczenie „Mama 4+”, kobieta musi mieć ukończone 60 lat oraz urodzić i wychować lub wyłącznie wychować co najmniej czworo dzieci. To oznacza, że pomoc może trafić również do matki, która nigdy nie podjęła pracy zarobkowej.
W przypadku mężczyzn warunki są bardziej restrykcyjne. Ojciec musi ukończyć 65 lat i wychować przynajmniej czworo dzieci. Dodatkowo świadczenie może zostać przyznane wtedy, gdy matka dzieci zmarła, porzuciła je lub przez długi czas nie uczestniczyła w ich wychowywaniu.
Sama liczba dzieci i osiągnięcie wymaganego wieku nie wystarczą. Kluczowa jest również sytuacja finansowa osoby ubiegającej się o pieniądze. Wsparcie przysługuje tym, którzy nie mają dochodów zapewniających niezbędne środki utrzymania.
Wnioskodawca musi ponadto mieszkać w Polsce i mieć tutaj ośrodek interesów życiowych przez co najmniej 10 lat po ukończeniu 16. roku życia. Każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie, dlatego spełnienie podstawowych kryteriów nie oznacza automatycznego przyznania świadczenia.
Nawet 1978,49 zł miesięcznie
Od 1 marca 2026 roku maksymalna kwota rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie. To równowartość najniższej emerytury obowiązującej po tegorocznej waloryzacji. Pełną kwotę może otrzymać osoba spełniająca warunki programu, która nie pobiera emerytury ani renty i nie ma środków zapewniających niezbędne utrzymanie. Jeżeli natomiast senior otrzymuje już niewielkie świadczenie, możliwe jest przyznanie jedynie uzupełnienia do wysokości emerytury minimalnej. Przykładowo, jeśli emerytura wynosi 1078,49 zł brutto, rodzicielskie świadczenie uzupełniające może wynieść 900 zł. W sumie daje to 1978,49 zł brutto miesięcznie.
ZUS może dopłacać do niskiej emerytury
Warto przy tym odróżnić program „Mama 4+” od zwykłej emerytury minimalnej. Aby ZUS podwyższył emeryturę obliczoną ze składek do ustawowego minimum, kobieta musi co do zasady udokumentować 20 lat odpowiednich okresów składkowych i nieskładkowych, a mężczyzna 25 lat. Osoby z krótszym stażem mogą otrzymywać znacznie mniej, nawet symboliczne kwoty.
Rodzicielskie świadczenie uzupełniające działa na innych zasadach. Nie jest nagrodą za staż pracy, lecz formą wsparcia dla określonej grupy rodziców znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej.
Jak dostać świadczenie „Mama 4+”?
Pieniądze nie trafiają na konto automatycznie po osiągnięciu wieku emerytalnego. Trzeba złożyć wniosek ERSU o rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Dokumenty można przekazać do ZUS, a w przypadkach należących do właściwości KRUS sprawę rozpatruje ta instytucja. Do wniosku należy dołączyć informacje o dzieciach, w tym ich numery PESEL, oraz oświadczenie dotyczące sytuacji rodzinnej, osobistej, majątkowej i materialnej. W zależności od okoliczności mogą być potrzebne dodatkowe dokumenty potwierdzające prawo do wsparcia. Decyzję podejmuje prezes ZUS lub KRUS po przeanalizowaniu przedstawionych informacji. Świadczenie może zostać przyznane najwcześniej od pierwszego dnia miesiąca, w którym wydano decyzję, nie wcześniej jednak niż po osiągnięciu wymaganego wieku.
Osoby, które otrzymują już pieniądze, muszą pamiętać o jeszcze jednej zasadzie. Zmiana sytuacji dochodowej może wpłynąć na prawo do świadczenia, dlatego należy informować organ wypłacający o okolicznościach mających znaczenie dla jego przyznania i wysokości. Program „Mama 4+” nie zastępuje więc powszechnej emerytury z ZUS. Dla części rodziców, którzy przez lata wychowywali dzieci zamiast pracować zawodowo, może jednak stanowić istotne źródło utrzymania na starość.
Podcasty
Playlisty tematyczne
