Czy tarcza antyinflacyjna zadziała? Analitycy oceniają

2021-11-25 17:08
Mateusz Morawiecki i Jacek Sasin
Autor: LESZEK SZYMAŃSKI/ PAP Mateusz Morawiecki i Jacek Sasin

Tarcza antyinflacyjna czasowo wyhamuje wzrost cen, ale inflacja wróci na wiosnę - uważają analitycy cytowani przez Business Insider. Ekspertka banku PKO BP szacuje, że pakiet antyinflacyjny obniży inflację w szczytowym momencie o ok. 1,5 pkt. proc. Z kolei ekonomiści ING uważają, że działania rządu chwilowo zmniejszają wpływ inflacyjny cen energii, ale napędzają presję płacową i popytową.

Premier Mateusz Morawiecki ogłosił dziś założenia tarczy antyinflacyjnej. Pakiet pomocowy dla Polaków ma kosztować budżet 10 mld zł. W jego ramach możemy spodziewać się obniżki akcyzy na paliwo i obniżki podatku VAT na gaz ziemny z 23 na 8 proc. w okresie od stycznia do marca 2022 r. Ponadto plan zakłada 0 proc. akcyzy na energię elektryczną i VAT obniżony z 23 do 5 proc. Ta obniżka również ma obowiązywać od stycznia do marca. W sieci pojawiają się już pierwsze komentarze na temat tych rozwiązań.

Ekonomistka banku PKO BP Marta Petka-Zagajewska w rozmowie z PAP szacuje, że pakiet antyinflacyjny obniży inflację w szczytowym momencie o ok. 1,5 pkt. proc. Zakładamy, że w wyniku wprowadzenia pakietu antyinflacyjnego inflacja średnioroczna w przyszłym roku zostanie obniżona do 6,4 proc. z 6,8 proc., których oczekiwaliśmy wcześniej. Ale wiadomo, że ta obniżka będzie w największym stopniu oddziaływać na początku roku i w szczytowym momencie, w lutym, obniży odczyt inflacji o około 1,5 pkt. proc. Czyli w lutym inflacja nie wyniesie 8,3-8,4 proc., jak szacowaliśmy, ale będzie to ok. 6,8–6,9 proc. – mówi ekspertka.

Z kolei prezydent Lewiatana Maciej Witucki chwali tarczę antyinflacyjną, choć zauważa, że przytyki w stronę Unii Europejskiej podczas przemówienia premiera były zbędne.  Konfederacja Lewiatan jednocześnie zwraca uwagę na fakt, że wysoka inflacja to m.in. efekt polityki NBP, a nie czynników zewnętrznych. 

Czytaj także: 1500 zł zaoszczędzimy na jedzeniu! Niższy VAT na żywność

Tarcza antyinflacyjna w takiej skali byłaby niepotrzebna, gdyby NBP wcześniej zareagował na szybki wzrost cen - komentuje na stronie organizacji jej ekspert ekonomiczny Mariusz Zielonka.

W pakiecie rozwiązań antyinflacyjnych brakuje pomysłów dotyczących wprost obniżki cen produktów spożywczych. Zaproponowane działanie osłonowe, w naszej ocenie nie obniży cen produktów spożywczych. Może jednak wywołać dodatkową presję inflacyjną w przyszłości. Wydaje się jednak, że pośrednio na ceny produktów spożywczych będą oddziaływać niższe ceny paliw, w związku ze zmniejszonym kosztem transportu - dodaje Zielonka z Lewiatana.

Jego zdaniem Premier myli się twierdząc, że za wysoką inflację odpowiadają głównie czynniki zewnętrzne. Tarcza antyinflacyjna w takiej skali byłaby niepotrzebna, gdyby NBP wcześniej i zdecydowanie zareagował na szybki wzrost cen.  Pamiętajmy jednak, że efekt obniżki podatku będzie widoczny z pewnym opóźnieniem w stosunku do innych działań antyinflacyjnych. Oznacza to, że ceny żywności w najbliższych dwóch miesiącach nadal pozostaną wysokie. Ta kategoria produktów to około 25 proc. całego koszyka inflacyjnego.

Z kolei analitycy banku Pekao piszą, że choć inflacja zimą wyhamuje, jej szczyt może przypaść na wiosnę. Z naszych wyliczeń wynika, że te działania obniżą inflację o ok. 0,3-0,4 proc. w przyszłym roku. To oznacza, że na początku przyszłego roku będziemy mieli zamiast ostrego szczytu inflacji +płaskowyż+ na poziomie ok. 7,5 proc., a średnio inflacja wyniesie w całym roku ok. 6,2-6,3 proc.” – powiedział PAP ekonomista Banku Pekao Piotr Bartkiewicz. W efekcie wprowadzenia tarczy antyinflacyjnej rynki mogą się spodziewać większego zacieśnienia polityki pieniężnej niż wcześniej niż przewidywano, ewentualnie wydłużenia okresu, w którym stopy procentowe będą utrzymywane na wysokim poziomie - dodaje.

Jak zauważają ekonomiści ING, działania rządu chwilowo zmniejszają wpływ inflacyjny cen energii, ale napędzają presję płacową i popytową (m.in. poprzez dodatek osłonowy) i w efekcie niewiele zmieniają w perspektywach rozwoju inflacji w kraju: chwilowo zmniejszają wpływ inflacyjny cen energii, ale inne działania napędzają presję płacową i popytową, które będą głównym czynnikiem inflacyjnym w 2022.

Piotr Arak dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego cytowany przez PAP ocenił, że działania te nie obniżą bezpośrednio wskaźnika inflacji, ale będą istotnym wsparciem dla mniej zamożnych gospodarstw, pozwalając im uniknąć sytuacji, w której musiałyby one rezygnować z istotnych wydatków, np. na edukację czy leki. Jak zwrócił uwagę, rząd zaproponował też dopłaty w kwocie 400 zł dla osób o dochodach niższych niż 2100 zł miesięcznie, bądź 600 zł dla gospodarstw 2-3 osobowych, 850 zł dla 4-5 osobowych oraz 1150 zł dla większych rodzin przy dochodach na osobę sięgających do 1500 zł.

Zaproponowana przez rząd czasowa obniżka podatku VAT na gaz ziemny z 23 do 8 proc. oraz na energię elektryczną z 23 do 5 proc. "powinna obniżyć inflację w I kwartale 2022 r. o ok. 0,9 pkt.". Dodał, że w kwietniu stawki podatku wrócą na standardowe poziomy, co podniesie inflację w analogicznym zakresie. Dodatkowo, obniżka akcyzy na paliwo do minimalnego poziomu od stycznia do maja oraz zwolnienie stacji benzynowych z podatku od sprzedaży detalicznej obniżą cenę paliwa o ok. 30-40 groszy, co przełoży się na czasowy spadek inflacji o kolejne 0,25 pkt. - wskazał Arak.

Trzeba też pamiętać, że 10 mld zł więcej w kieszeniach Polaków, co będzie wynikać z pakietu antyinflacyjnego, przełoży się na wyższą inflację za jakiś czas. Więc efekt działań rządu będzie dwojaki – z jednej strony będziemy mieli niższą inflację w krótkim okresie, ale w średnim wzmacniamy efekt stymulacji gospodarki. Do tego jeszcze dochodzi obniżona baza przy liczeniu inflacji na początku 2023 r -podsumowuje Bartkiewicz z Pekao.

Sonda
Czy tarcza antyinflacyjna powinna być skierowana tylko do najuboższych?
Grupa ZPR Media sprzeciwia się głoszeniu opinii noszących znamiona mowy nienawiści przepełnionych pogardą czy agresją. Jeśli widzisz komentarz, który jest hejtem, powiadom nas o tym, klikając zgłoś. Więcej w REGULAMINIE
Najnowsze