Koniec podatku Belki do 100 tys. zł. Prezydent podpisał ustawę o OKI. Jak skorzystać?

Co to są Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI)?

To już pewne. Od 1 stycznia 2027 roku Polacy zyskają nowy sposób na pomnażanie pieniędzy bez konieczności płacenia tzw. podatku Belki. Wszystko za sprawą ustawy o Osobistych Kontach Inwestycyjnych, którą 13 sierpnia podpisał prezydent Karol Nawrocki. Nowe przepisy to jedna z najważniejszych zmian dla oszczędzających od wielu lat.

Osobiste Konta Inwestycyjne to, mówiąc najprościej, specjalne rachunki, dzięki którym zyski z oszczędności i inwestycji będą w dużej części zwolnione z 19-procentowego podatku Belki. Puls Biznesu przypomina, że za projektem stoi rząd Donalda Tuska, a jego głównym architektem jest minister finansów Andrzej Domański. Jak tłumaczył minister, polskie rozwiązanie jest wzorowane na sprawdzonym modelu szwedzkim.

W Ministerstwie Finansów dokonaliśmy analizy wszystkich rozwiązań dostępnych w Unii Europejskiej i uznaliśmy, że bazując na rozwiązaniach ze Szwecji, jesteśmy w stanie zbudować narzędzie najbardziej efektywne pod kątem budowy oszczędności gospodarstw domowych — mówił Andrzej Domański.

W Szwecji podobne konta, znane jako ISK, wprowadzono w 2012 roku. Dziś ma je już ponad 4 miliony osób, czyli blisko 40 proc. dorosłych obywateli. Rząd liczy na podobny sukces w Polsce. Według szacunków, wprowadzenie OKI może sprawić, że na Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie do 2030 roku trafi dodatkowe 25 mld zł. Celem jest zachęcenie Polaków do aktywniejszego inwestowania i przeniesienia części pieniędzy z lokat na rynek kapitałowy.

Kto i gdzie może założyć Osobiste Konto Inwestycyjne?

Zasady są proste i klarowne. Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) będzie mógł założyć każdy, kto ukończył 18 lat i jest osobą fizyczną. Ustawa nie przewiduje możliwości otwierania kont dla dzieci, wspólnych rachunków małżeńskich ani firmowych. To rozwiązanie przeznaczone wyłącznie dla indywidualnych oszczędzających.

Gdzie będzie można takie konto otworzyć? Lista instytucji jest długa i obejmuje praktycznie cały rynek finansowy. OKI znajdziemy w ofercie:

• banków
• biur maklerskich
• towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI)
• dobrowolnych funduszy emerytalnych
• zakładów ubezpieczeń

Co ważne, ustawa wprowadza przełomowe na polskim rynku rozwiązanie – tzw. umowę parasolową. Do tej pory, chcąc korzystać z różnych produktów jednej grupy finansowej (np. konta w banku, rachunku maklerskiego i funduszy), trzeba było podpisywać kilka oddzielnych umów. Dzięki nowym przepisom jedna osoba będzie mogła posiadać kilka Osobistych Kont Inwestycyjnych, a specjalny "koordynator OKI" (np. bank) połączy je w ramach jednej, zbiorczej umowy. To ogromna wygoda i uproszczenie formalności dla klientów.

Ile można zyskać? Limity zwolnienia z podatku Belki

Najważniejszą korzyścią płynącą z Osobistych Kont Inwestycyjnych jest oczywiście ulga podatkowa. Rząd Donalda Tuska wprowadził dwa kluczowe limity, do których nie zapłacimy 19-procentowego podatku Belki od zysków kapitałowych.

Pierwszy, niższy limit dotyczy bezpieczniejszych form oszczędzania. Zwolnienie z podatku obejmie aktywa o średniej rocznej wartości do 25 tys. zł. W tej grupie znajdą się między innymi:

• pieniądze na kontach oszczędnościowych i lokatach w złotówkach
• oszczędnościowe obligacje Skarbu Państwa
• jednostki funduszy pieniężnych o najniższym poziomie ryzyka

Drugi, znacznie wyższy limit, ma zachęcić do inwestowania na rynku kapitałowym. Tutaj zwolnienie z podatku Belki będzie obowiązywać dla aktywów o średniej wartości do 100 tys. zł rocznie. Do tej kategorii zaliczono na przykład:

• akcje spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie
• obligacje korporacyjne denominowane w złotych
• jednostki funduszy inwestycyjnych (w tym ETF-ów) lokujących kapitał głównie na polskim rynku

Warto zaznaczyć, że co prawda OKI są zwolnione z podatku Belki, ale pojawi się nowy, symboliczny podatek od wartości zgromadzonych aktywów. W 2027 roku wyniesie on 0,85 proc. od średniej wartości aktywów na koncie w danym roku. Obliczeniami zajmą się instytucje prowadzące konta, a informacja trafi bezpośrednio do e-urzędu skarbowego. Co istotne, od 2030 roku limity zwolnień (25 tys. i 100 tys. zł) będą corocznie waloryzowane o wskaźnik inflacji.

W co można inwestować na OKI i jakie są kluczowe zasady?

Katalog aktywów, które będzie można trzymać na Osobistym Koncie Inwestycyjnym, jest szeroki, ale kluczowe jest rozróżnienie, które z nich kwalifikują się do ulgi podatkowej. To właśnie te limity decydują, jak oszczędzać bez podatku, korzystając z nowego rozwiązania.

Ustawa jasno określa, co wchodzi w skład aktywów objętych zwolnieniem z podatku Belki. Warto zwrócić uwagę, że przepisy faworyzują polski rynek kapitałowy.

Do aktywów objętych niższym limitem (25 tys. zł) zaliczają się:

• Gotówka na rachunkach bankowych i lokatach w złotówkach
• Detaliczne obligacje oszczędnościowe Skarbu Państwa
• Najbezpieczniejsze fundusze inwestycyjne (o wskaźniku ryzyka 1)

Do aktywów objętych wyższym limitem (100 tys. zł) należą:

• Akcje i prawa do akcji spółek z Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie
• Listy zastawne i obligacje denominowane w złotych
• Jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych (w tym ETF), które co najmniej 70 proc. portfela lokują w polskie aktywa
• Jednostki dobrowolnych funduszy emerytalnych

Co ważne, zwolnienie z podatku Belki nie obejmie na przykład akcji spółek zagranicznych ani funduszy ETF inwestujących głównie na rynkach międzynarodowych.

Gotówka, dziedziczenie, własność

Jedną z najważniejszych zasad jest to, że na Osobiste Konta Inwestycyjne (OKI) będzie można wpłacać wyłącznie gotówkę. Ustawa nie przewiduje możliwości przeniesienia na OKI już posiadanych akcji, obligacji czy jednostek funduszy z innych rachunków. Wypłata będzie możliwa w każdej chwili, a pieniądze zgromadzone na koncie można wypłacić w dowolnym momencie bez żadnych ograniczeń.

Środki na OKI podlegają dziedziczeniu. Można wskazać osobę uprawnioną, która otrzyma aktywa po śmierci właściciela konta.Prywatna własność. Pieniądze na OKI są w pełni prywatne, podobnie jak w przypadku Pracowniczych Planów Kapitałowych (PPK).

Nad instytucjami oferującymi OKI będzie czuwać Komisja Nadzoru Finansowego.

Co ze stratą? Ewentualna strata poniesiona na inwestycjach w ramach OKI nie będzie stratą podatkową. Oznacza to, że nie będzie można jej odliczyć od zysków kapitałowych osiągniętych na innych rachunkach.