- Od 5 marca 2026 r. wygasną rozwiązania specustawy, wprowadzając nowe obowiązki dla 1,5 mln Ukraińców i ich pracodawców.
- Ukraińcy z PESEL UKR nadanym bez dokumentu tożsamości muszą potwierdzić dane do 31 sierpnia 2026 r., inaczej stracą status legalnego pobytu.
- Wprowadzono 30-dniowy termin na złożenie wniosku o PESEL UKR dla nowo przybyłych, a pobyt poza Polską powyżej 30 dni może skutkować utratą statusu.
- Karta pobytu CUKR (na 3 lata) zapewni Ukraińcom pełny dostęp do rynku pracy i możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, ale niektóre regulacje budzą wątpliwości interpretacyjne.
Koniec specustawy. Co czeka Ukraińców od 2026 roku?
Za niecałe dwa lata, dokładnie 5 marca 2026 roku, wygasną specjalne przepisy, które od początku wojny regulowały pobyt obywateli Ukrainy w naszym kraju. To duża zmiana, bo dotychczasowe, uproszczone zasady zostaną zastąpione nowymi regulacjami. Co to oznacza w praktyce? Przede wszystkim nowe obowiązki, zarówno dla samych Ukraińców, jak i dla zatrudniających ich polskich firm. Najważniejsze zmiany dla Ukraińców w Polsce obejmą zasady legalizacji pobytu, dostęp do rynku pracy i opieki zdrowotnej.
PESEL UKR – nowe zasady i kluczowe terminy
Kluczową kwestią pozostaje status PESEL UKR. Osoby, które już go mają i został on nadany na podstawie ważnego dokumentu, mogą spać spokojnie – ich ochrona będzie kontynuowana automatycznie. Inaczej wygląda sytuacja Ukraińców, którzy otrzymali numer PESEL UKR bez okazywania paszportu. Będą oni musieli potwierdzić swoje dane w urzędzie najpóźniej do 31 sierpnia 2026 roku. Kto tego nie zrobi, od 1 września straci status ochronny. Wprowadzone PESEL UKR nowe zasady zakładają również, że pobyt poza Polską dłuższy niż 30 dni będzie skutkował utratą tego statusu. To ważna informacja zwłaszcza dla pracowników sezonowych i osób delegowanych do pracy za granicą. Nowością jest też 30-dniowy termin na złożenie wniosku o PESEL UKR dla osób, które dopiero przyjadą do Polski.
Polecany artykuł:
Zmiany w ochronie zdrowia i niejasności w przepisach
Spore zmiany szykują się również w opiece zdrowotnej. Od 5 marca 2026 r. Ukraińcy będą mogli korzystać ze świadczeń na ogólnych zasadach, co oznacza konieczność posiadania ubezpieczenia i opłacania składek. Ustawodawca przewidział jednak wyjątki, m.in. dla osób poszkodowanych w wyniku działań wojennych, kobiet w ciąży czy ofiar przemocy. Mimo że nowe przepisy mają uporządkować sytuację, przedsiębiorcy i eksperci wskazują na pewne niejasności. Otwarte pozostają pytania o to, jak dokładnie liczyć 30-dniowy okres pobytu za granicą oraz czy będzie można odzyskać utracony status UKR. Wyjaśnienia wymaga też sytuacja osób, które po utracie statusu będą chciały go ponownie uzyskać.
Źródło: Dziennik Gazeta Prawna