Spis treści
Koniec z kulturą wyrzucania. Co dokładnie się zmienia?
Nowa unijna dyrektywa, popularnie nazywana "prawem do naprawy" (Right to Repair), to formalnie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1799 w sprawie wspólnych zasad promujących naprawę towarów. Jest ona bezpośrednią odpowiedzią na rosnącą górę elektrośmieci. Co roku w UE wyrzuca się około 35 milionów ton sprzętu, co wiąże się ze zużyciem blisko 30 milionów ton surowców i emisją ponad 260 milionów ton gazów cieplarnianych. Nowe przepisy, które Polska musi wdrożyć do swojego prawa do 31 lipca 2026 roku, mają to zmienić, promując naprawę zamiast kosztownej i nieekologicznej wymiany urządzeń.
Jakie produkty obejmie dyrektywa "Right to Repair"?
Zmiany obejmą szeroką gamę produktów codziennego użytku, dla których unijne przepisy już wcześniej określiły wymogi dotyczące możliwości naprawy. Lista ta w przyszłości może zostać rozszerzona. Obecnie są to przede wszystkim:
- pralki, pralko-suszarki i suszarki do ubrań,
- zmywarki,
- lodówki i urządzenia chłodnicze,
- odkurzacze,
- smartfony i tablety,
- wyświetlacze elektroniczne i telewizory,
- serwery i urządzenia do przechowywania danych,
- sprzęt do spawania,
- rowery, skutery elektryczne i podobne urządzenia.
Co najważniejsze, prawo do naprawy będzie Ci przysługiwać również po upływie okresu gwarancyjnego.
Polecany artykuł:
Twoje nowe prawa, czyli obowiązki producentów
Dyrektywa 2024/1799 nakłada na producentów konkretne obowiązki, które bezpośrednio przełożą się na Twoje korzyści.
- Obowiązek naprawy. Producent będzie musiał naprawić sprzęt, jeśli jest to technicznie możliwe, nawet po zakończeniu gwarancji.
- Dostęp do części i zakaz zawyżania cen. Koniec z brakiem części zamiennych. Producenci będą zobowiązani do ich dostarczania w "rozsądnej cenie" przez okres nawet 7-10 lat.
- Koniec z blokowaniem napraw. Zakazane staną się praktyki, które uniemożliwiają lub utrudniają naprawę w nieautoryzowanych serwisach. Producent nie będzie mógł odmówić naprawy tylko dlatego, że urządzenie było wcześniej serwisowane przez niezależny warsztat.
- Dodatkowa ochrona po naprawie. Jeśli zdecydujesz się na naprawę sprzętu w ramach odpowiedzialności sprzedawcy, zyskasz dodatkowe 12 miesięcy ochrony na ten produkt.
- Sprzęt zastępczy. Na czas naprawy będziesz mógł otrzymać urządzenie zastępcze, nieodpłatnie lub za "rozsądną" opłatą.
Powstanie platforma, która ułatwi Ci znalezienie serwisu
Aby jeszcze bardziej ułatwić konsumentom znalezienie serwisu, Komisja Europejska stworzy specjalną, ogólnoeuropejską platformę internetową. Dzięki niej będziesz mógł w łatwy sposób znaleźć listę warsztatów naprawczych, sprzedawców odnowionego sprzętu oraz inne przydatne informacje. Polska sekcja tej platformy ma ruszyć najpóźniej do 31 lipca 2027 roku.
Co to jest europejski formularz informacji o naprawie?
Nowym, bardzo przydatnym narzędziem będzie "Europejski Formularz Informacji o Naprawie". Na Twoje żądanie, każdy serwis będzie musiał bezpłatnie przedstawić Ci kluczowe informacje o usłudze, zanim zdecydujesz się na naprawę. Formularz w przejrzysty sposób określi m.in. rodzaj i cenę naprawy oraz przewidywany czas jej trwania oraz okres ważności oferty (standardowo 30 dni). Dzięki temu będziesz mógł świadomie porównać oferty kilku serwisów i wybrać najkorzystniejszą dla siebie.
Polecany artykuł:
Podcasty
Playlisty tematyczne
