Nowe przepisy dotyczące kredytów. Rząd przygotowuje zmiany
We wtorek, 3 listopada, w rządowym wykazie prac legislacyjnych pojawiły się założenia projektu nowej ustawy o kredycie konsumenckim. Dokument przygotowuje Ministerstwo Sprawiedliwości, a jego celem jest zastąpienie obecnie obowiązujących regulacji oraz wdrożenie przepisów unijnej dyrektywy.
Jedną z najważniejszych zmian będzie rozszerzenie ochrony osób korzystających z kredytów i pożyczek. Maksymalna wartość kredytu objętego ustawą wzrośnie z dotychczasowych 255,55 tys. zł do 437,7 tys. zł. Nowe regulacje będą dotyczyć także kredytów bez oprocentowania, wybranych umów leasingowych i najmu oraz usług odroczonej płatności, znanych jako BNPL. Obecnie wiele takich produktów nie podlega przepisom ustawy o kredycie konsumenckim.
Projekt zakłada również, że zawarcie umowy kredytowej będzie możliwe jedynie na wniosek klienta i po uzyskaniu jego jednoznacznej zgody. W ten sposób ustawodawca chce ograniczyć praktyki polegające na samodzielnym zwiększaniu przez instytucje finansowe dostępnych limitów kredytowych czy proponowaniu konsumentom produktów, o które wcześniej nie występowali.
Obowiązkowe ostrzeżenia w reklamach kredytów. Czego nie będzie wolno?
Istotne zmiany dotyczą również sposobu reklamowania kredytów i pożyczek. Zgodnie z projektem w materiałach promocyjnych obowiązkowo pojawi się ostrzeżenie: „Uwaga! Pożyczanie pieniędzy kosztuje”.
Nowe przepisy zabronią także przedstawiania kredytu jako sposobu na poprawę sytuacji finansowej, alternatywy dla oszczędzania czy możliwości podniesienia standardu życia. Niedozwolone będzie ponadto uzależnianie przyznania rabatu od skorzystania z kredytu.
Koniec kredytów bez zdolności kredytowej. Banki dostaną nowe obowiązki
Projektowana ustawa wprowadzi jednoznaczny zakaz przyznawania kredytu konsumentowi, którego zdolność kredytowa została oceniona negatywnie. Instytucje udzielające finansowania będą musiały odpowiednio dokumentować procedury weryfikacji klientów. Jeśli ocena zostanie przeprowadzona przy wykorzystaniu zautomatyzowanego przetwarzania danych, konsument będzie mógł uzyskać wyjaśnienie dotyczące sposobu jej dokonania.
Dodatkowo przy kredytach, których wartość przekracza dwukrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę, kredytodawca będzie zobowiązany do sprawdzenia zdolności kredytowej klienta w przynajmniej jednej bazie danych.
Nowelizacja przewiduje również zakaz pobierania jakichkolwiek opłat od konsumenta przed podpisaniem umowy kredytowej. Kolejną zmianą będzie wyraźne zabronienie naliczania odsetek od pozaodsetkowych kosztów kredytu. Rozwiązanie to odpowiada najnowszemu orzecznictwu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Problemy ze spłatą kredytu. Nowe zasady windykacji i dodatkowa ochrona klientów
W projekcie znalazły się także przepisy dotyczące osób, które mają trudności z terminowym regulowaniem zobowiązań. Zanim kredytodawca rozpocznie postępowanie windykacyjne, będzie zobowiązany do podjęcia działań restrukturyzacyjnych. Wśród dostępnych rozwiązań przewidziano m.in. przesunięcie terminów spłaty rat, wydłużenie okresu kredytowania, częściowe umorzenie długu oraz połączenie kilku zobowiązań w jedno.
Nowe regulacje obejmą również kwestie związane z oceną ryzyka ubezpieczeniowego przy zaciąganiu kredytu. Projekt zakłada zakaz uwzględniania informacji o przebytej chorobie nowotworowej, jeśli od zakończenia leczenia onkologicznego minęło przynajmniej pięć lat.
Zgodnie z przedstawionym harmonogramem rząd planuje przyjąć projekt nowej ustawy o kredycie konsumenckim w drugim kwartale 2027 roku.