Nie masz zaświadczenia? Możesz stracić dodatkowy staż pracy. Jaki i do kiedy złożyć wniosek?

2026-05-25 11:06

Tysiące pracowników zgłaszają się do ZUS po specjalne zaświadczenia potwierdzające staż pracy. Powód? Od maja 2026 roku weszły w życie przepisy, które pozwalają doliczyć do stażu m.in. umowy zlecenia i działalność gospodarczą. Bez odpowiedniego wniosku część osób może jednak stracić dodatkowe lata pracy i związane z nimi przywileje.

Zielone, trójwymiarowe logo ZUS na ceglanej ścianie, symbolizujące nowe zasady doliczania okresów pracy do stażu. Szczegóły o zmianach w przepisach i terminach składania wniosków znajdziesz na Super Biznes.

i

Autor: Shutterstock / alexgo.photography/ Shutterstock Zielone, trójwymiarowe logo ZUS na ceglanej ścianie, symbolizujące nowe zasady doliczania okresów pracy do stażu. Szczegóły o zmianach w przepisach i terminach składania wniosków znajdziesz na Super Biznes.
  • Tysiące Polaków zgłasza się do ZUS po zaświadczenia, które pozwolą doliczyć do stażu pracy okresy z umów zleceń i działalności gospodarczej.
  • Nowe przepisy, obowiązujące od maja 2026, mogą zwiększyć Twój urlop i dodatki stażowe, ale nie wpłyną na wysokość przyszłej emerytury.
  • Nie przegap ważnego terminu! Dowiedz się, jak uzyskać niezbędny dokument z ZUS, by nie stracić szansy na dodatkowe lata stażu pracy.

Zmiany już wywołały ogromne zainteresowanie wśród pracowników, szczególnie tych, którzy przez lata pracowali poza klasycznym etatem. Nowe przepisy obejmują zarówno sektor publiczny, jak i prywatny, a wiele osób może dzięki nim zyskać nawet dodatkowe dni urlopu albo wyższe dodatki stażowe.

Do stażu pracy wliczą zlecenia i działalność gospodarczą

Od 1 stycznia 2026 r. nowe zasady obowiązują pracowników sektora publicznego, a od 1 maja także osoby zatrudnione w prywatnych firmach. Reforma rozszerzyła listę okresów, które mogą zostać zaliczone do stażu pracy według Kodeksu pracy.

Do tej pory lata przepracowane na umowach zlecenia czy podczas prowadzenia firmy często nie dawały żadnych dodatkowych uprawnień pracowniczych. Teraz ma się to zmienić.

Do stażu pracy mogą zostać doliczone m.in. okresy pracy na umowie zleceniu, prowadzenia działalności gospodarczej, współpracy przy prowadzeniu firmy czy korzystania z ulgi na start. Przepisy obejmują również część okresów pracy za granicą, wybrane formacje mundurowe oraz przerwy związane z opieką nad dzieckiem. Najważniejsze jest jednak to, że nowe zasady pozwalają doliczyć także wcześniejsze okresy zatrudnienia, sprzed wejścia ustawy w życie.

To nie zwiększy emerytury z ZUS

Wiele osób błędnie zakłada, że nowe przepisy wpłyną na wysokość przyszłej emerytury. ZUS podkreśla jednak wyraźnie, że chodzi wyłącznie o staż pracy liczony według Kodeksu pracy, a nie o staż emerytalny. Zmiany nie mają wpływu na wysokość świadczenia z ZUS ani zasady przyznawania emerytury.

Nowy staż pracy będzie jednak ważny dla pracowniczych uprawnień. To właśnie od liczby lat pracy zależą m.in. długość urlopu wypoczynkowego, wysokość odpraw, dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe czy długość okresu wypowiedzenia.

Nawet 6 dodatkowych dni urlopu

Największe emocje budzi kwestia urlopów. Po przekroczeniu 10 lat stażu pracy pracownikowi przysługuje 26 dni urlopu zamiast 20. Dla części osób doliczenie dawnych umów zleceń lub działalności gospodarczej może oznaczać właśnie przekroczenie tego progu. W praktyce oznacza to nawet 6 dodatkowych dni wolnych każdego roku.

Na nowych przepisach szczególnie mogą skorzystać osoby, które przez lata pracowały na zleceniach albo prowadziły własny biznes, a dopiero później przeszły na etat. Kluczowe jest jednak uzyskanie odpowiedniego zaświadczenia z ZUS. Bez niego pracodawca nie będzie mógł doliczyć dodatkowych okresów do stażu pracy.

Jak i do kiedy złożyć wniosek?

Od początku 2026 roku na platformie eZUS działa specjalny formularz o nazwie „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy” — USP. Wniosek można złożyć wyłącznie elektronicznie przez konto eZUS. Po wydaniu dokumentu informacja trafia na konto użytkownika. Osoby korzystające z powiadomień mogą dostać SMS lub wiadomość e-mail.

Uzyskane zaświadczenie trzeba przekazać pracodawcy w określonym czasie. Dla pracowników sektora publicznego termin liczony jest od 1 stycznia 2026 r., a dla sektora prywatnego od 1 maja 2026 r. Na dostarczenie dokumentów przewidziano 24 miesiące. Jeśli pracownik nie udowodni wcześniejszych okresów pracy w tym czasie, pracodawca nie będzie musiał ich uwzględnić przy naliczaniu uprawnień. W praktyce może to oznaczać utratę dodatkowego urlopu, dodatków stażowych albo innych świadczeń wynikających z długości zatrudnienia.

Nie wszyscy skorzystają na nowych przepisach

Wokół reformy pojawiają się już pierwsze kontrowersje. Wątpliwości dotyczą m.in. żołnierzy zawodowych, którzy funkcjonują na podstawie odrębnych przepisów. Część środowiska wojskowego alarmuje, że nowe zasady naliczania stażu pracy mogą nie obejmować służby wojskowej w taki sam sposób jak innych formacji mundurowych.

Jednocześnie rząd potwierdza, że do stażu pracy nadal nie będzie wliczana umowa o dzieło. Powód? Tego typu umowa nie zakłada podporządkowania pracownika i dotyczy wykonania konkretnego rezultatu, a nie stałej pracy.

Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister Funduszy i Polityki Regionalnej [IMPACT 2026]
QUIZ PRL: Wódka walutą, bimbrownictwo oporem. Fenomen kultury picia w PRL-u
Pytanie 1 z 15
Pytanie z gatunku trudnych. Jaki procent budżetu państwa stanowiły wpływy ze sprzedaży alkoholu w 1980 roku?
QUIZ PRL: Wódka walutą, bimbrownictwo oporem. Fenomen kultury picia w PRL-u

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki