Posłowie różnych partii jeździli do Izraela. Co ujawniono o fundacji ELNET?

Fundacja ELNET od ponad dekady buduje w Polsce kontakty z politykami różnych partii, organizuje im wyjazdy do Izraela i współpracuje z państwowymi instytucjami. Zdaniem Pawła Jędrala z „Krytyki Politycznej”, jej celem jest wpływanie na polską politykę i promowanie interesów Izraela. Dziennikarz zarzuca jej brak przejrzystości, wskazując na problemy z dostępnością sprawozdań i zniknięcie strony internetowej fundacji.

W artykule opublikowanym w lipcu Paweł Jędral opisał działalność ELNET CEE, polskiej fundacji należącej do międzynarodowej sieci European Leadership Network. Organizacja zajmuje się rozwijaniem relacji między Izraelem a państwami europejskimi poprzez kontakty z politykami, ekspertami i przedstawicielami instytucji publicznych.

Autor przekonuje jednak, że działalność ELNET wykracza poza zwykłą współpracę międzynarodową. W jego ocenie, organizacja tworzy sieć wpływów, która pomaga promować izraelskie interesy gospodarcze, polityczne i wojskowe, a także łagodzić krytykę działań izraelskich władz, w tym polityki prowadzonej wobec Palestyńczyków.

Jeżdżą politycy od Lewicy po PiS

ELNET działa w Polsce od 2014 roku, początkowo jako warszawskie biuro międzynarodowej organizacji. W 2020 roku zarejestrowano polską fundację. W wydarzeniach organizowanych lub wspieranych przez ELNET uczestniczyli politycy niemal wszystkich najważniejszych polskich ugrupowań. „Krytyka Polityczna” wymienia m.in. Katarzynę Piekarską, Alicję Łepkowską-Gołaś, Michała Szczerbę i Tomasza Grodzkiego z KO, Jarosława Sellina, Waldemara Kraskę i Tomasza Latosa z PiS, Annę Marię Żukowską i Wojciecha Koniecznego z Lewicy oraz Michała Kamińskiego, wybranego do Senatu z list Trzeciej Drogi.

Kontakty te miały różny charakter – od wyjazdów studyjnych do Izraela, po konferencje, spotkania parlamentarne i wydarzenia eksperckie. W 2023 roku ELNET zorganizował delegację 13 polskich parlamentarzystów do Izraela, której według tamtejszych mediów przewodniczyli Beata Małecka-Libera i Michał Kamiński. Politycy spotkali się m.in. z prezydentem Izraela Icchakiem Herzogiem.

Wyjazdy odbywały się również podczas wojny w Strefie Gazy. W marcu 2025 roku Izrael odwiedzili m.in. Katarzyna Piekarska i Alicja Łepkowska-Gołaś z KO, Klaudia Jachira z Zielonych, Jarosław Sellin z PiS, Jan Krzysztof Ardanowski, wcześniej związany z PiS, oraz Anna Maria Żukowska z Lewicy. Wizyta zorganizowana przez ELNET dotyczyła izraelskich rozwiązań w zakresie obrony cywilnej i zarządzania kryzysowego.

Warto zwrócić uwagę, że niedługo potem, 2 października 2025 roku izraelskie służby zatrzymały posła KO Franciszka Sterczewskiego, który uczestniczył w... humanitarnej Globalnej Flotylli Sumud, zmierzającej do Strefy Gazy.

Jędral skierował pytania o kontakty z ELNET do 26 polityków. Większość mu nie odpowiedziała. Jednym z wyjątków był Radosław Sikorski, którego rzecznik zapewnił, że minister nie uczestniczył w wydarzeniach organizowanych lub wspieranych przez fundację. Tymczasem w oficjalnym komunikacie polskiej dyplomacji z 19 kwietnia 2025 roku poinformowano, że Sikorski oraz izraelski minister spraw zagranicznych Gideon Sa’ar i przedstawiciele placówek dyplomatycznych obu państw wzięli udział w Akcji Żonkile, właśnie na zaproszenie ELNET. Wydarzenie organizowało Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, a fundacja odpowiadała za zaproszenie dyplomatów.

Zdaniem Jędrala pokazuje to, jak ELNET może łączyć swoją działalność z rozpoznawalnymi politykami i instytucjami, nawet jeśli nie współpracują one bezpośrednio z fundacją.

Wyjazdy, szkolenia i współpraca z instytucjami

Działalność fundacji nie ogranicza się do parlamentarzystów. Współpracowała m.in. z Warsaw Security Forum i Biurem Bezpieczeństwa Narodowego, uczestniczyła w wydarzeniach parlamentarnych oraz organizowała spotkania dotyczące bezpieczeństwa, ochrony zdrowia i gospodarki. Już w 2016 roku zorganizowała wyjazd do Izraela dla dziesięciu posłów PiS, w tym dwóch wiceministrów. Według dokumentów przywołanych przez Jędrala organizacja przedstawiała tę wizytę jako jedno ze swoich najważniejszych osiągnięć w Polsce.

ELNET prowadził również szkolenia medyczne i dotyczące zarządzania kryzysowego. Kontrowersje wzbudziła natomiast konferencja NexTech Warsaw w maju 2026 roku, której fundacja była partnerem. Obecność przedstawicieli izraelskiego sektora zbrojeniowego wywołała protesty przeciwników działań Izraela w Strefie Gazy.

Konferencja była również przedmiotem interpelacji posłanki Marty Stożek. Ministerstwo Spraw Zagranicznych wyjaśniło, że nie prowadziło analiz ani nie podejmowało decyzji dotyczących współpracy z organizatorami wydarzenia. Resort potwierdził natomiast otrzymanie z Kancelarii Senatu zapytania dotyczącego ewentualnego udziału senatora Grzegorza Schetyny.

Według Jędrala przedsięwzięcia tego rodzaju pozwalają ELNET promować Izrael jako partnera w dziedzinie bezpieczeństwa, a jednocześnie budować relacje z osobami wpływającymi na decyzje polskich władz.

Brakujące sprawozdania i pieniądze z MSZ

Jednym z głównych zarzutów „Krytyki Politycznej” jest brak przejrzystości działalności fundacji. Jędral zwrócił się do Ministerstwa Spraw Zagranicznych o udostępnienie sprawozdań ELNET CEE. Okazało się, że organizacja złożyła dokumenty za lata 2020 i 2021, ale brakowało sprawozdań za kolejne trzy lata. Ostatecznie 29 czerwca 2026 roku fundacja uzupełniła zaległe dokumenty za lata 2022–2024. Wcześniej ELNET odmówił przekazania sprawozdań dziennikarzowi, odsyłając go do ministerstwa. Zapewniał jednocześnie, że wywiązuje się ze swoich obowiązków.

Autor ustalił również, że w 2022 roku fundacja otrzymała z MSZ ponad 100 tys. zł za przygotowanie opracowania i rekomendacji dotyczących unijnej strategii zwalczania antysemityzmu. Ministerstwo odmówiło udostępnienia szczegółów projektu, powołując się m.in. na ochronę praw autorskich.

Jędral zwraca także uwagę, że w czerwcu 2026 roku, podczas prowadzenia dziennikarskich ustaleń, polska strona internetowa ELNET przestała udostępniać dotychczasowe materiały i zaczęła wyświetlać informację o przebudowie. Interpretuje te okoliczności jako oznaki ograniczania jawności działalności fundacji.

Kontrowersje wokół ELNET również w Niemczech

Pytania o przejrzystość i finansowanie organizacji pojawiły się także w Niemczech. We wrześniu 2026 roku organizacja dziennikarska FragDenStaat opisała sprawę publicznego dofinansowania berlińskiego projektu „Fragemauer”. Według dziennikarzy urzędnicy wcześniej uznali, że ELNET, jako organizacja prowadząca działalność lobbingową, nie kwalifikuje się do takiego wsparcia. Mimo tych zastrzeżeń projekt otrzymał pieniądze publiczne. W sprawie pojawił się również wątek nacisków ze strony polityków CDU, opisywany wcześniej przez dziennik „taz”.

Przedstawiciele berlińskiej administracji utrzymywali natomiast, że dofinansowanie dotyczyło przedsięwzięcia edukacyjnego, a nie działalności lobbingowej.

ELNET działa również w innych państwach Europy, m.in. we Francji, Wielkiej Brytanii i Belgii. Jego powstanie wiąże się z działalnością Stevena Rosena, jednej z ważnych postaci amerykańskiej organizacji AIPAC, zajmującej się lobbingiem na rzecz Izraela. Jędral opisywał wcześniej, że ELNET miał przenieść do Europy model budowania wpływów politycznych wypracowany w Stanach Zjednoczonych. Organizacja postawiła przede wszystkim na kontakty osobiste, konferencje, wyjazdy studyjne i współpracę ekspercką.

Mimo kontrowersji, ELNET CEE kontynuuje działalność. W październiku 2026 roku organizacja znalazła się w programie międzynarodowego Future Forces Forum w Pradze, poświęconego bezpieczeństwu i obronności. 22 października zaplanowano tam wystąpienia Marty Kubicy, szefowej ELNET CEE, podczas konferencji dotyczącej m.in. ochrony infrastruktury krytycznej, obrony cywilnej i przygotowania na sytuacje kryzysowe. Zdaniem Jędrala ELNET należy traktować jako organizację izraelskiego lobby politycznego, która promuje interesy Izraela, w tym jego przemysłu zbrojeniowego, i zabiega o przychylność europejskich elit.

Autor przyznaje jednocześnie, że fundacja działa legalnie, a część jej przedsięwzięć, zwłaszcza szkoleń medycznych i dotyczących bezpieczeństwa, może przynosić realne korzyści. Podkreśla też, że sam udział polityka w wydarzeniu ELNET nie dowodzi niewłaściwego postępowania ani popierania wszystkich celów organizacji. W jego ocenie problemem pozostaje jednak skala kontaktów fundacji z przedstawicielami polskich władz w zestawieniu z ograniczoną przejrzystością jej działalności. Przedstawione przez „Krytykę Polityczną” przykłady dokumentują rozległą sieć kontaktów ELNET, ale nie dowodzą, że konkretni polscy politycy podejmowali decyzje pod wpływem fundacji.

Biedrzycka Expressem | 17.11.2026
QUIZ. Co wiesz o polskim Sejmie i Senacie? Zdobędziesz chociaż 4 pkt?
Pytanie 1 z 10
W poselskich ławach zasiada ... posłów

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI