- Mimo wcześniejszej blokady, Komisja Europejska otwiera drogę do wsparcia publicznego dla fabryki MAN w Niepołomicach.
- Poprzednia pomoc, w wysokości 26 mln euro, została zablokowana, ponieważ Polska nie udowodniła, że bez niej inwestycja w Niepołomicach by nie powstała.
- Obecnie Bruksela potwierdza, że Niepołomice kwalifikują się do pomocy regionalnej, otwierając drogę do nowego wniosku rządu Donalda Tuska.
- Zakład MAN w Niepołomicach, kluczowy pracodawca zatrudniający ponad 2,5 tys. osób, już realizuje nową inwestycję wartą 110 mln euro, niezależnie od wcześniejszych sporów.
Jest furtka na wsparcie. Nowa decyzja Komisji Europejskiej
Komisja Europejska zmieniła front w sprawie wsparcia dla zakładu MAN pod Krakowem. Po tym, jak w październiku 2025 roku zablokowała 26 mln euro pomocy publicznej, teraz daje do zrozumienia, że pieniądze dla fabryki jednak mogą popłynąć. To efekt interpelacji, którą do Brukseli wysłał europoseł Arkadiusz Mularczyk (PiS). Zwrócił on uwagę, że zakład w Niepołomicach to jeden z najważniejszych pracodawców w Małopolsce, a Unia Europejska sama deklaruje, że chce chronić miejsca pracy i produkcję na swoim terenie.
W odpowiedzi na jego pytania Komisja stwierdziła jasno: Polska może udzielić pomocy regionalnej. Mówiąc prościej, jest na to prawna zgoda, bo Niepołomice leżą na obszarze, który kwalifikuje się do takiego wsparcia. Komisja Europejska poinformowała, że pomoc publiczna dla MAN w Niepołomicach jest możliwa, ponieważ miasto znajduje się na obszarze objętym takim wsparciem. Bruksela wskazała też, że w grę wchodzą inne formy pomocy, na przykład na szkolenia dla pracowników czy na badania i rozwój. Jest jednak jedno, ale bardzo ważne "ale".
Dlaczego Bruksela wcześniej zablokowała 26 mln euro?
Żeby zrozumieć obecną decyzję, trzeba cofnąć się do sprawy z zeszłego roku. Rząd chciał wtedy wesprzeć rozbudowę fabryki kwotą około 26 mln euro (116 mln zł). Komisja Europejska po zbadaniu sprawy, które wszczęła w lipcu 2025 r., powiedziała "nie". Dlaczego? Chodzi o kluczową zasadę unijnej pomocy publicznej, znaną jako "efekt zachęty".
W praktyce oznacza to, że publiczne pieniądze można dać firmie tylko wtedy, gdy udowodni się, że bez tego wsparcia inwestycja w ogóle by nie powstała w danym miejscu. Bruksela uznała, że polska strona tego nie udowodniła. W oficjalnym komunikacie czytamy:
Polska nie była jednak w stanie wykazać, że bez pomocy przedsiębiorstwo to nie zainwestowałoby w Niepołomicach.
Głównym problemem dla fabryki MAN w Niepołomicach okazał się brak dowodów, że bez publicznego wsparcia firma zrezygnowałaby z inwestycji w Małopolsce lub wybrała zupełnie inną lokalizację. Zdaniem urzędników kwota była też nieproporcjonalna do potrzeb. Krótko mówiąc, Komisja uznała, że MAN i tak by się rozbudował, a publiczne miliony nie były decydującym czynnikiem.
Co dalej z inwestycjami MAN w Niepołomicach?
Przedstawiciele firmy MAN od początku uspokajali. Podkreślali, że całe zamieszanie dotyczyło starszego projektu rozbudowy, rozpoczętego w latach 2021-2022. Pieniądze z pomocy publicznej nigdy nie zostały wypłacone, więc nie ma mowy o ich zwrocie. Co najważniejsze, decyzja Komisji nie miała i nie ma żadnego wpływu na bieżącą produkcję ani na przyszłe plany.
A te są ambitne. Firma już realizuje kolejny, znacznie większy plan inwestycyjny. W zakład w Niepołomicach, który zatrudnia ponad 2,5 tys. osób i produkuje rocznie kilkadziesiąt tysięcy ciężarówek, zainwestowane zostanie kolejne 110 mln euro. Ta inwestycja otrzymała już wsparcie w ramach programu Polskiej Strefy Inwestycji.
Najnowsza odpowiedź Komisji Europejskiej to sygnał, że drzwi do dalszego wspierania strategicznego zakładu nie są zamknięte. Piłka jest teraz po stronie rządu Donalda Tuska, który musi przygotować nowy wniosek o pomoc, tym razem udowadniając, że publiczne pieniądze faktycznie są niezbędne do utrzymania i rozwoju inwestycji w Polsce.