- Od 1 stycznia 2027 roku wchodzą w życie rewolucyjne zmiany w zasadach korzystania ze zwolnień lekarskich dla osób zatrudnionych u kilku pracodawców.
- Lekarz będzie mógł wystawić L4 wyłącznie na jedno stanowisko, co pozwoli kontynuować pracę w innym miejscu zatrudnienia, pod pewnymi warunkami.
- Pamiętaj jednak, że za niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia nadal grozi utrata zasiłku chorobowego – dowiedz się, jak uniknąć poważnych konsekwencji finansowych.
Od 1 stycznia 2027 roku zmienią się zasady korzystania ze zwolnień lekarskich przez osoby zatrudnione w kilku miejscach. Dotychczas L4 wiązało się z zakazem wykonywania pracy zarobkowej, którego naruszenie mogło oznaczać utratę świadczenia. Nowe rozwiązania pozwolą w określonych sytuacjach kontynuować pracę u jednego pracodawcy, mimo zwolnienia z obowiązków u drugiego. Nie oznacza to jednak pełnej swobody dorabiania podczas choroby.
Jak informuje „Dziennik Gazeta Prawna”, zmiany będą szczególnie istotne dla osób łączących kilka etatów lub różnych form zatrudnienia. Przepisy mają uwzględniać sytuacje, w których choroba uniemożliwia wykonywanie jednego rodzaju pracy, ale nie stanowi przeszkody w realizowaniu innych obowiązków.
L4 tylko na jedną pracę? Od stycznia 2027 roku nowe zasady
Najważniejsza zmiana dotyczy osób posiadających więcej niż jeden tytuł do ubezpieczenia chorobowego. Lekarz będzie mógł wystawić zwolnienie lekarskie odnoszące się tylko do jednego z nich. W praktyce oznacza to, że pracownik może być czasowo niezdolny do wykonywania obowiązków w jednym miejscu, ale nadal zdolny do pracy w drugim. Decydujące znaczenie będzie miał stan zdrowia oraz charakter wykonywanych czynności.
Przykładowo osoba, której dolegliwości uniemożliwiają pracę wymagającą wysiłku fizycznego, może zachować zdolność do wykonywania obowiązków biurowych. W takim przypadku zwolnienie lekarskie nie musi automatycznie wykluczać aktywności zawodowej w drugim miejscu zatrudnienia. Nie będzie to jednak oznaczało, że każdy pracownik na L4 może swobodnie podejmować dodatkowe zajęcia. Możliwość kontynuowania pracy będzie zależała od zakresu orzeczonej niezdolności do pracy.
Pracujesz na L4? Za ten błąd możesz stracić cały zasiłek chorobowy
Nowe rozwiązania nie znoszą sankcji za niewłaściwe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego. Pracownik, który podejmuje niedozwoloną pracę zarobkową albo wykonuje czynności sprzeczne z celem zwolnienia, nadal musi liczyć się z poważnymi konsekwencjami finansowymi.
Stawką jest utrata prawa do zasiłku chorobowego za cały okres objęty zwolnieniem. Dotyczy to nie tylko pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę. Znaczenie ma również aktywność zarobkowa podejmowana na innych podstawach.
Regulacje obowiązujące od 2026 roku szerzej określają, co może zostać uznane za pracę zarobkową podczas L4. Kluczowe jest to, czy dana czynność ma charakter zarobkowy oraz czy mieści się w dopuszczonych przez przepisy wyjątkach.
Telefon od szefa i służbowy e-mail na zwolnieniu. Czy ZUS odbierze pieniądze?
Przepisy uwzględniają również sytuacje, w których osoba przebywająca na zwolnieniu wykonuje pojedynczą czynność związaną z pracą. Nie każde odebranie telefonu czy wysłanie wiadomości oznacza automatycznie naruszenie zasad korzystania z L4. Wyjątek dotyczy incydentalnych czynności podejmowanych w szczególnych, uzasadnionych okolicznościach. Może to być na przykład konieczność przekazania pilnej informacji, której nie da się odłożyć na później.
Nie należy jednak traktować tego jako przyzwolenia na regularne wykonywanie obowiązków z domu. Sporadyczne załatwienie pilnej sprawy to coś innego niż codzienna obsługa klientów, realizowanie zleceń czy wykonywanie bieżącej pracy. Ocenie podlegać będą okoliczności konkretnej sytuacji. Sam kontakt z pracodawcą nie musi więc oznaczać utraty świadczenia, ale systematyczna praca podczas zwolnienia może już prowadzić do zakwestionowania prawa do zasiłku.
Kontrola L4 nie tylko przez ZUS. Pracodawca też może sprawdzić pracownika
Zmiany dotyczą także kontroli prawidłowego wykorzystywania zwolnień lekarskich. Jak wynika z opisywanych regulacji, możliwość samodzielnego przeprowadzenia kontroli otrzymali również pracodawcy zatrudniający do 20 osób. Wcześniej w takich przypadkach konieczne było zwrócenie się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Rozszerzenie uprawnień oznacza, że także mniejsze firmy mogą sprawdzać, czy pracownik korzysta z L4 zgodnie z jego przeznaczeniem.
Osoba upoważniona do kontroli może zweryfikować tożsamość pracownika oraz zebrać informacje niezbędne do ustalenia, czy podczas zwolnienia nie wykonuje on niedozwolonej pracy albo czynności utrudniających powrót do zdrowia. Celem kontroli nie jest samo ustalenie, czy chory przebywa w domu. Znaczenie ma przede wszystkim to, czy sposób wykorzystywania zwolnienia jest zgodny z jego celem.
Zasiłek chorobowy. Zmieniło się też liczenie dni zwolnienia
Wśród zmian znalazły się również przepisy dotyczące okresu zasiłkowego. Pierwszy dzień wskazany na zwolnieniu lekarskim jest wliczany do tego okresu niezależnie od tego, czy pracownik otrzymał za ten dzień pełne wynagrodzenie, czy tylko jego część. Ma to znaczenie przy ustalaniu długości okresu, przez który ubezpieczonemu przysługuje świadczenie chorobowe.
Warto rozróżnić terminy wejścia w życie poszczególnych regulacji. Możliwość wystawienia L4 w odniesieniu do jednego tytułu ubezpieczenia ma obowiązywać od 1 stycznia 2027 roku, natomiast część zmian dotyczących pracy zarobkowej, kontroli i okresu zasiłkowego została wprowadzona już w 2026 roku.
Podcasty
Playlisty tematyczne
