Ważne zmiany w systemie kaucyjnym. Chodzi o ważność bonów i wypłatę gotówki

Każdy, kto korzysta z kaucjomatów, zna ten problem. Krótka, często 30-dniowa ważność bonów kaucyjnych sprawia, że łatwo stracić pieniądze. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiada jednak duże zmiany w systemie kaucyjnym. Bony będą ważne znacznie dłużej, a to nie koniec nowości.

Czerwona ściana w sklepie z napisem Zwrot Butelek i dwa kaucjomaty. O zmianach w bonach przeczytasz na SE Superbiz.
Autor: Eska Recyklomaty do zwrotu butelek i puszek w sklepie, z widocznym napisem „ZWROT BUTELEK” na czerwonej ścianie. Urządzenia te wspierają nowy system kaucyjny w Polsce, gdzie kaucja trafia bezpośrednio na kartę, o czym przeczytasz na Super Biznes.

Koniec z krótką ważnością bonów. Rząd zapowiada zmiany w systemie kaucyjnym

To jedna z największych bolączek systemu kaucyjnego, który działa w Polsce od października 2025 roku. Bony z kaucjomatów często mają bardzo krótki termin ważności, nierzadko tylko 30 dni. Wystarczy, że zapomnimy o nich na kilka tygodni, a pieniądze za zwrócone butelki i puszki po prostu przepadają. Do tej pory to sklepy i operatorzy systemu sami ustalali te terminy. Teraz ma się to zmienić.

Portal Interia zaznacza, że rząd Donalda Tuska, a konkretnie Ministerstwo Klimatu i Środowiska, którym kieruje minister Paulina Hennig-Kloska, zapowiedziało prace nad ustawowym wydłużeniem terminu ważności bonów kaucyjnych. Informacje te potwierdziła wiceminister klimatu i środowiska Anita Sowińska.

To, nad czym się również pochylamy, to jest ważność bonu, w czasie którego można ten bon zrealizować. Chcemy ten okres wydłużyć i przede wszystkim ustandaryzować – przekazała Anita Sowińska.

Oznacza to, że niedługo wszystkie bony, niezależnie od sklepu, w którym oddamy opakowania, będą miały taki sam, dłuższy termin na realizację.

WARZECHA UDOWADNIA, ŻE BUTELKOMATY I KAUCJE TO BZDURA!

Ujednolicenie zasad?

Na razie nie padła konkretna liczba dni czy miesięcy. Wiadomo jednak, że celem jest znaczące wydłużenie obecnych terminów. Szefowa resortu klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska napisała wprost, że ministerstwo chce "ustawowo wydłużyć termin ważności bonów, by były ważne znacznie dłużej niż 30 dni".

Wiceminister Anita Sowińska dodała, że prace analityczne w tej sprawie mają zakończyć się we wrześniu 2026 roku. To wtedy powinniśmy poznać więcej szczegółów. Kluczową zmianą w systemie kaucyjnym będzie więc ujednolicenie i wydłużenie ważności bonów kaucyjnych, aby konsumenci nie tracili pieniędzy przez zbyt krótkie terminy. Dziś w jednym sklepie bon może być ważny miesiąc, a w innym trzy miesiące. Po zmianach zasady mają być takie same dla wszystkich.

Sklep nie chce wypłacić kaucji w gotówce? Masz do tego prawo

Kolejny problem, na który skarżą się klienci, to trudności z odzyskaniem pieniędzy. Scenariusz jest często ten sam: oddajesz butelki, dostajesz bon, a przy kasie słyszysz, że nie można go wymienić na gotówkę. Czasem kasjer tłumaczy to brakiem drobnych w kasie, a czasem po prostu polityką sklepu. Ministerstwo Klimatu i Środowiska stawia sprawę jasno: takie praktyki są niezgodne z prawem.

Wiceminister Sowińska podkreśliła, że prawa konsumenta są w tej kwestii nienaruszalne.

Niezwykle istotną kwestią są nienaruszalne prawa konsumenta. Jeśli klient otrzymał bon kaucyjny i życzy sobie zwrotu gotówki, to ma do tego pełne prawo, a sklep nie może odmówić mu wypłaty pieniędzy – powiedziała Sowińska.

Oznacza to, że w ramach obowiązującego systemu kaucyjnego każdy klient ma pełne prawo zażądać zwrotu kaucji w gotówce, a obowiązkiem sklepu jest te pieniądze wypłacić. Argument o braku drobnych w kasie nie jest problemem klienta, a sklepu, który musi zapewnić możliwość realizacji tego prawa.

System obejmie też szklane butelki

Wydłużenie ważności bonów i jasne zasady wypłaty gotówki to nie jedyne usprawnienia, jakie szykuje resort klimatu. Kolejną dużą zmianą ma być rozszerzenie systemu o nowe opakowania. Planowana nowelizacja ustawy zakłada, że system kaucyjny obejmie również jednorazowe butelki szklane.

To duża operacja logistyczna dla sklepów i operatorów, dlatego wiceminister Anita Sowińska zapewniła, że zmiana wejdzie w życie z "odpowiednim vacatio legis", czyli po odpowiednim okresie przejściowym, który da wszystkim czas na przygotowanie się.

Mimo początkowych trudności, sam system kaucyjny, działający od października 2025 roku, stale się rozwija. Jak podaje Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Polacy zwrócili już 3,2 mld butelek i pusz objętych kaucją. Opakowania można oddawać w ponad 60 tysiącach punktów w całym kraju. Co ciekawe, aż 88 proc. zwrotów odbywa się za pośrednictwem automatów kaucyjnych. Ich liczba również dynamicznie rośnie – obecnie jest ich 17,5 tysiąca, podczas gdy jeszcze w czerwcu 2026 roku było ich 14 tysięcy.

Śmieciowe absurdy. Wiesz jak segregować odpady?
Pytanie 1 z 10
Gdzie wyrzucić karton po mleku?

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki