Ile trwa kadencja wójta i burmistrza? Przepisy jasno to określają
Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym kadencja wójtów i burmistrzów w Polsce trwa pięć lat. Zasady ich wyboru określa natomiast Kodeks wyborczy. Wójtowie i burmistrzowie są wybierani bezpośrednio przez mieszkańców. Co ważne, zwycięstwo w pierwszej turze wymaga uzyskania ponad połowy ważnie oddanych głosów. Obowiązujące przepisy pozwalają wójtom i burmistrzom sprawować urząd w tej samej gminie maksymalnie przez dwie kadencje.
Podejmowano jednak próby zmiany tych zasad. W październiku 2026 roku Sejm odrzucił poselski projekt ustawy, przygotowany m.in. przez PSL (druk nr 1529), który przewidywał zniesienie dwukadencyjności oraz likwidację zakazu kandydowania przez włodarzy do rady powiatu i sejmiku województwa.
Wójt na zwolnieniu lekarskim. Czy może ponownie wystartować w wyborach?
Polskie przepisy nie przewidują również wyjątków od limitu dwóch kadencji w przypadku długotrwałej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą. Na tę kwestię zwrócił uwagę „Portal Samorządowy”. Poseł Prawa i Sprawiedliwości Michał Woś skierował do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji interpelację dotyczącą przepisów ograniczających liczbę kadencji wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Wśród samorządowców pojawiły się pytania, czy choroba i związana z nią długa przerwa w pełnieniu obowiązków pod koniec drugiej kadencji mogą otworzyć drogę do ponownego kandydowania. Chodzi o sytuację, w której wójt lub burmistrz przez ostatnie miesiące urzędowania nie wykonuje swoich obowiązków ze względów zdrowotnych.
W interpelacji Michał Woś opisał przypadek wójta, który ostatnie pół roku swojej drugiej kadencji spędza na zwolnieniu lekarskim. Pojawiły się głosy, że skoro przez ten czas nie pełnił swoich obowiązków, to jego druga kadencja nie powinna być brana pod uwagę przy liczeniu dopuszczalnych dwóch kadencji. Dzięki temu mógłby ponownie ubiegać się o stanowisko. Poseł zapytał, czy wójt lub burmistrz może w takiej sytuacji ponownie wystartować w wyborach.
MSWiA odpowiada. Czy choroba pozwala na trzecią kadencję?
W odpowiedzi wiceminister spraw wewnętrznych i administracji Tomasz Szymański wyjaśnił, że Kodeks wyborczy, czyli ustawa z 5 stycznia 2011 roku, nie przewiduje takiego wyjątku. Osoba dwukrotnie wybrana na urząd w tej samej gminie nie może kandydować po raz trzeci, nawet jeśli przez część kadencji nie pracowała z powodu choroby. MSWiA podkreśliło, że czasowa niezdolność do pełnienia obowiązków nie oznacza utraty stanowiska ani przerwania kadencji. Jak zaznaczył wiceminister Tomasz Szymański, w czasie takiej nieobecności mandat wójta lub burmistrza nie wygasa, a jego kadencja nadal trwa.