- Więcej pieniędzy i szybsza wypłata. Najnowsze zmiany w zasiłku pogrzebowym.
- Jak dostać dodatkowe pieniądze na drogi pogrzeb?
- Koniec z papierami. Co zmieni system elektroniczny od 2027 roku?
- Ustawa o cmentarzach ma 67 lat. Co dalej z grobami i opłatami?
Ile wynosi zasiłek pogrzebowy i jak szybko ZUS wypłaca pieniądze?
Najważniejsza zmiana, która weszła w życie na początku 2026 roku, to oczywiście kwota świadczenia. Jak przypomniał podczas posiedzenia sejmowej podkomisji Sebastian Kamiński, zastępca dyrektora Departamentu Ubezpieczeń Społecznych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zasiłek pogrzebowy wzrósł z 4000 zł do 7000 zł. To pierwsza tak znacząca podwyżka zasiłku pogrzebowego od 13 lat. Wprowadzono też ważny mechanizm na przyszłość – coroczną waloryzację. Oznacza to, że świadczenie będzie mogło rosnąć wraz z inflacją, jeśli jej wskaźnik przekroczy 5 proc.
Pieniądze to jedno, ale liczy się też czas. Rodziny pogrążone w żałobie nie mogą czekać tygodniami na zwrot kosztów. Dlatego, jak poinformowała Urszula Juszczak, dyrektorka Departamentu Zasiłków w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, skrócono maksymalny czas na załatwienie sprawy. Nowe przepisy skracają ustawowy termin na wypłatę zasiłku pogrzebowego z 30 do 14 dni. W praktyce ZUS działa jeszcze szybciej – średni czas oczekiwania na przelew wynosi obecnie około 9 dni. Podobnie jest w KRUS, gdzie na pieniądze czeka się średnio 10 dni.
Jak dostać dodatkowe pieniądze na drogi pogrzeb?
Standardowe 7000 zł nie zawsze wystarcza na pokrycie wszystkich kosztów, zwłaszcza gdy dochodzą niestandardowe wydatki, jak choćby transport ciała z zagranicy. "Dziennik Gazeta Prawna" przypomina, że mało kto wie, że w takich sytuacjach można ubiegać się o dodatkowe wsparcie z systemu pomocy społecznej. Chodzi o tak zwany zasiłek celowy.
Można go otrzymać w dwóch przypadkach:
- gdy po zmarłym w ogóle nie przysługuje zasiłek pogrzebowy,
- gdy koszty pochówku są wyjątkowo wysokie i udokumentowane.
Co ważne, dodatkową pomoc można otrzymać nawet wtedy, gdy rodzina dostała już standardowy zasiłek pogrzebowy w kwocie 7000 zł. Przyznanie tego wsparcia nie jest też uzależnione od kryterium dochodowego, co jest kluczową informacją dla wielu rodzin. Wniosek o taki zasiłek składa się w ośrodku pomocy społecznej.
Elektroniczne wnioski o zasiłek pogrzebowy. Co to oznacza?
Uproszczenie formalności to jeden z priorytetów rządu w tej reformie. Już teraz ZUS sam pobiera część danych z Urzędu Stanu Cywilnego, a zakłady pogrzebowe mogą oficjalnie załatwiać sprawy w imieniu rodziny, a nawet otrzymywać część świadczenia bezpośrednio na swoje konto. Jednak prawdziwa rewolucja ma nadejść za kilka lat.
Kolejne zmiany w zasiłku pogrzebowym zaplanowano na 2027 rok, kiedy to ma ruszyć specjalny system elektroniczny dla zakładów pogrzebowych. Założenie jest proste: koniec z papierowymi wnioskami i wizytami w urzędzie. Wszystko ma odbywać się online, co jeszcze bardziej skróci czas obsługi i ograniczy biurokrację.
Przedstawiciele branży pogrzebowej podchodzą do pomysłu z nadzieją, ale i z pewną rezerwą. Podczas posiedzenia podkomisji Dariusz Rutkiewicz z Instytutu Branży Pogrzebowej i Cmentarnej zwrócił uwagę, że już obecne formularze, jak Z-12, są niedopracowane. Brakuje w nich rubryk na wszystkie potrzebne informacje, co zmusza do dopisywania danych na marginesie. Branża apeluje, by przy projektowaniu nowego systemu uwzględnić te praktyczne problemy. ZUS zapewnił, że przeanalizuje zgłoszone uwagi.
Ustawa o cmentarzach ma 67 lat. Co dalej z grobami i opłatami?
Dyskusja w Sejmie pokazała, że pieniądze to nie wszystko. Nawet jeśli zmiany w zasiłku pogrzebowym ułatwiają samą organizację pochówku, to dla wielu rodzin prawdziwe problemy zaczynają się później. Chodzi o prawo do grobu i koszty jego utrzymania, które reguluje ustawa z... 1959 roku.
Posłowie zwracali uwagę, że opłaty za miejsce na cmentarzu wnosi się zazwyczaj na 20 lat. Po tym czasie trzeba je przedłużyć. Co, jeśli rodzina nie ma na to pieniędzy albo po prostu nikogo z bliskich już nie ma?
Po 20 latach pojawia się znów problem, ponieważ pojawia się ogłoszenie, że jeśli nikt się nie pojawi z rodziny i z jakichś osób bliskich, które pokryją koszty (...) to grób jest likwidowany – mówiła podczas obrad jedna z posłanek, cytowana przez rynekzdrowia.pl.
Problem dotyczy szczególnie osób samotnych, bezdomnych, a także tych, których pogrzeb musiała zorganizować gmina. Przedstawiciel branży pogrzebowej wprost apelował o pilną nowelizację archaicznych przepisów, które nie przystają do dzisiejszych realiów. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przyznało, że ustawa jest przestarzała, ale wskazało, że za cmentarze odpowiada Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sejmowa podkomisja zapowiedziała, że skieruje w tej sprawie pytania do MSWiA.
Zasiłek pogrzebowy to 7000 zł, pieniądze trafiają na konto szybciej, a w trudnych przypadkach można liczyć na dodatkową pomoc. W planach jest też cyfryzacja. Pozostaje jednak pytanie, czy rząd zajmie się wreszcie problemem cmentarzy i opłat, bo to wyzwanie, z którym prędzej czy później zmierzy się każda polska rodzina.
Podcasty
Playlisty tematyczne
