Kiedy ZUS może wstrzymać wypłatę dodatku pielęgnacyjnego?
Kiedy kończy się 75 lat, Zakład Ubezpieczeń Społecznych automatycznie, bez żadnych wniosków, zaczyna wypłacać dodatek pielęgnacyjny. To spore ułatwienie, ponieważ nie trzeba udowadniać stanu zdrowia ani zbierać zaświadczeń od lekarzy, co w polskich warunkach bywa przecież bardzo uciążliwe. Podstawowa kwota, jaką obejmuje dodatek pielęgnacyjny 2026, to 366,68 zł miesięcznie, co potwierdza komunikat prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r. Trzeba jednak pamiętać, że świadczenie przysługuje osobom, które mają już prawo do emerytury lub renty. Samo ukończenie 75 lat bez nich nie wystarczy.
Jest jednak ważny wyjątek od tej reguły. "Dziennik Gazeta Prawna" informuje, że istnieje sytuacja, w której ZUS musi wstrzymać wypłatę tych pieniędzy, nawet jeśli senior skończył 75 lat i potrzebuje opieki. Casus, w którym ZUS zabiera dodatek pielęgnacyjny, jest jasno określony w przepisach i dotyczy miejsca pobytu seniora. ZUS wstrzyma wypłatę, jeśli senior przebywa w zakładzie opiekuńczo-leczniczym (ZOL) lub pielęgnacyjno-opiekuńczym (ZPO). To specjalistyczne placówki, które zapewniają całodobową opiekę medyczną osobom przewlekle chorym lub po ciężkich operacjach, które nie wymagają już leczenia szpitalnego, ale nie radzą sobie samodzielnie w domu.
Co zrobić, żeby nie stracić dodatku pielęgnacyjnego w ZOL?
Pobyt w zakładzie opiekuńczo-leczniczym nie musi automatycznie oznaczać utraty dodatku. Przepisy przewidują pewną furtkę, która pozwala zachować świadczenie. Trzeba jednak bardzo precyzyjnie liczyć dni. Kluczowy jest tu czas spędzony poza ośrodkiem. Zgodnie z przepisami, pobyt w ZOL a dodatek pielęgnacyjny nie wykluczają się, o ile senior przebywa poza placówką dłużej niż dwa tygodnie w danym miesiącu.
Warto zwrócić uwagę na sformułowanie "dłużej niż dwa tygodnie". To nie to samo co "dwa tygodnie". W praktyce oznacza to co najmniej 15 dni. Zobaczmy to na prostym przykładzie:
- 14 dni poza zakładem – taki okres nie jest dłuższy niż dwa tygodnie. W tej sytuacji dodatek za dany miesiąc nie będzie wypłacony.
- 15 dni poza zakładem – to już okres dłuższy niż dwa tygodnie, więc warunek jest spełniony i senior zachowuje prawo do świadczenia.
Każdy miesiąc trzeba rozliczać osobno. Co ważne, liczy się czas spędzony poza placówką, a nie w niej. W miesiącu, który ma 31 dni, senior może więc przebywać w ZOL nawet 16 dni, a i tak dostanie dodatek, jeśli pozostałe 15 dni spędził w domu.
To ważna informacja dla rodzin, które zabierają bliskich na weekendy czy święta.
Czy pobyt w szpitalu lub DPS też odbiera dodatek?
Sam pobyt w szpitalu lub domu pomocy społecznej (DPS) nie jest podstawą do odebrania dodatku pielęgnacyjnego. Przepisy, a konkretnie art. 75 ustawy emerytalnej, wymieniają wyłącznie zakłady opiekuńczo-lecznicze (ZOL) i pielęgnacyjno-opiekuńcze (ZPO).
Trzeba jednak być czujnym, bo nazwy bywają mylące. To, że potocznie mówimy "babcia jest w szpitalu", nie oznacza, że formalnie przebywa na zwykłym oddziale szpitalnym. Zdarza się, że ZOL działa w strukturze szpitala, jako jego wydzielona część. Podobnie, prywatna placówka może reklamować się jako "dom seniora", a w rzeczywistości mieć status zakładu pielęgnacyjno-opiekuńczego.
Dlatego najważniejsze jest, aby sprawdzić formalny status placówki. Gdzie szukać tej informacji? Najpewniejszym źródłem będzie dokumentacja, którą rodzina podpisywała przy przyjęciu seniora do ośrodka. Warto też po prostu zapytać administrację placówki i poprosić o jednoznaczne określenie jej statusu. To pozwoli uniknąć nieporozumień i problemów z ZUS.
Jak zgłosić pobyt w ZOL i uniknąć problemów z ZUS?
Najważniejsza zasada jest taka, że o umieszczeniu seniora w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub pielęgnacyjno-opiekuńczym trzeba poinformować ZUS. Zatajenie tej informacji może prowadzić do poważnych konsekwencji, w tym do konieczności zwrotu pieniędzy. ZUS ma prawo zażądać zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, zwłaszcza jeśli senior lub jego rodzina otrzymali wcześniej pouczenie o zasadach i świadomie nie zgłosili zmiany.
Aby dopełnić formalności i upewnić się, że pobyt w ZOL a dodatek pielęgnacyjny są prawidłowo rozliczane, należy dostarczyć do ZUS odpowiednie dokumenty.
Najlepiej przygotować:
- dokument potwierdzający przyjęcie do ZOL lub ZPO, z dokładną datą,
- zaświadczenie z placówki o wszystkich okresach przebywania poza nią (np. podczas weekendów czy świąt w domu),
- pismo do ZUS, w którym opisujemy zmianę sytuacji i wskazujemy, którego świadczenia dotyczy,
- dokument potwierdzający zakończenie pobytu, gdy senior wróci do domu na stałe.
Po zakończeniu pobytu w ośrodku trzeba ponownie zgłosić się do ZUS i złożyć wniosek o wznowienie wypłaty dodatku. Nie należy zakładać, że urząd dowie się o tym automatycznie.
Jeśli ZUS wyda decyzję o wstrzymaniu dodatku lub zażąda jego zwrotu, a my się z nią nie zgadzamy, mamy prawo do odwołania. Należy je złożyć w ciągu miesiąca od otrzymania decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem tej jednostki ZUS, która wydała decyzję, a sprawa trafia do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Postępowanie jest wolne od opłat.
Podcasty
Playlisty tematyczne
