Europejska odpowiedź na GPS: Celeste dołącza do Galileo

Europejski system Galileo zapewnia pozycjonowanie z dokładnością rzędu jednego metra i uniezależnia Europę od amerykańskiego GPS. Teraz wesprzeć go ma Celeste, nowy system satelitarny, który zwiększy dokładność i odporność na zakłócenia.

Europejska odpowiedź na GPS
Autor: Wygenerowane przez AI Europejska odpowiedź na GPS

GPS czynnikiem ryzyka. Chodzi o politykę

Korzystasz z Google Maps, Waze czy map od Apple? Aplikacje, które pomagają nam dotrzeć do celu, opierają się na jednym, fundamentalnym rozwiązaniu: amerykańskim systemie GPS. Przez lata stał się tak oczywisty jak prąd w gniazdku, a samego skrótu używamy jako zamiennika nawigacji czy w ogóle mapy. GPS jest jednak systemem kontrolowanym przez amerykańskie wojsko. Chociaż USA deklarują jego nieprzerwane udostępnianie użytkownikom cywilnym, zachowują możliwość lokalnego ograniczania dostępu do sygnału w ramach operacji wojskowych.

Jak pokazuje przykład Starlinka i wojny w Ukrainie, scenariusze, które kilka lat temu wydawały się niemożliwe, dziś spełniają się na naszych oczach. Unia Europejska już wiele lat temu zrozumiała, że potrzebuje własnej, niezależnej nawigacji satelitarnej. Prace nad europejską odpowiedzią na GPS ruszyły przeszło 20 lat temu, dawno temu, a między 2003 a 2027 rokiem Bruksela przeznaczyła na ten cel ponad 19 miliardów euro. To gigantyczna kwota, ale wciąż niewielka w porównaniu z kosztem całkowitego uzależnienia technologicznego od decyzji podejmowanych w Waszyngtonie.

Galileo góruje nad GPS. Nie tylko dokładność

Galileo zapewnia dokładność do jednego metra przy swobodnym dostępie, czyli jest dwa razy dokładniejszy niż GPS. W zastosowaniach profesjonalnych, takich jak precyzyjne rolnictwo czy budownictwo, mówimy już o precyzji rzędu centymetrów, choć wymaga to między innymi odpowiedniego odbiornika

To zupełnie nowa jakość. Ale to nie tylko cyfry robią różnicę. Największą przewagą Galileo jest jego charakter. To jeden z najdokładniejszych, cywilnych systemów nawigacji satelitarnej. Oznacza to, że jest pod naszą, europejską kontrolą, a nie wojskową, jak w przypadku amerykańskiego GPS. To gwarancja suwerenności i bezpieczeństwa.

Jak dosadnie ujęła to podczas Szczytu Polityki Oprogramowania Otwartego w 2026 roku fińska europosłanka Aura Salla:

UE opiera się na Microsoft. Stany Zjednoczone mogłyby nas zamknąć w godzinę. Jednak dzięki Galileo i Celeste europejska geolokalizacja pozostanie aktywna.

Córka Galileo rusza na pomoc ojcu

Celeste to kolejny, europejski projekt, który ma uzupełniać Galileo. 28 marca 2026 r. wystrzelono pierwsze dwa satelity. Nazwa nawiązuje do Marii Celeste, córki Galileusza, która, choć nie miała szans na wykształcenie, była wybitnie uzdolniona. Żyła w zakonie, gdzie była między innymi aptekarką i intendentką. Z jej korespondencji z ojcem wynika, że prowadziła korespondencję zakonu, interesowała się astronomią i była na bieżąco z dysputami filozoficznymi. Wspierała też ojca w interesach i komentowała bieżące wydarzenia.

Satelity jej imienia będą pełnić podobną rolę – mają wspierać system Galileo tak, by był jeszcze bardziej dokładny i przede wszystkim wysoce niezawodny. O ile satelity Galileo krążą na wysokości około 23 tys. km nad Ziemią, Celeste wykorzystuje znacznie niższe orbity, bo nieco ponad 500 kilometrów.

Silniejszy sygnał Celeste ma w przyszłości ułatwić korzystanie z nawigacji w miejscach, w których tradycyjne systemy zawodzą – między wysokimi budynkami, a nawet we wnętrzach niektórych obiektów. ESA liczy również na poprawę dostępności nawigacji w regionach polarnych.

Telefon i smartwatch? Już z niego korzystają!

Wszystko to stanowi odpowiedź na bardzo realne zagrożenia. W 2025 roku Szwedzki Urząd Morski alarmował o masowych zakłóceniach GPS na Morzu Bałtyckim, które były jawnym aktem zagłuszania. Stawką jest tu ogromne bezpieczeństwo i pieniądze. Sektory takie jak transport, sieci energetyczne, rynki finansowe czy służby ratunkowe generują 10% rocznego PKB Unii Europejskiej, a ich sprawne działanie zależy od niezawodnej nawigacji.

W drugiej połowie 2027 roku do dwóch pionierskich satelitów Celeste mają dołączyć kolejne, łącznie ma ich być osiem lub dziewięć. W ten sposób Europa nie tylko uniezależnia się od USA, ale dąży do zbudowania najnowocześniejszego i najbezpieczniejszego systemu pozycjonowania na świecie, który będzie filarem gospodarki i obronności na kolejne dekady.

Rozwój europejskiego systemu nie oznacza, że trzeba będzie wymieniać smartfony, nawigacje samochodowe czy zegarki sportowe. Każdy nowy smartfon sprzedawany na terenie Unii Europejskiej musi już od 2022 roku wbudowany odbiornik sygnału Galileo. Wiele z nich może zresztą korzystać z sygnałów różnych systemów na raz, co pozwala szybciej i dokładniej ustalać położenie, zwłaszcza w trudnych warunkach, np. między wysokimi budynkami.

LAW: Zakłócenia GPS | Portal Obronny
QUIZ. Rozpoznaj europejskie państwo wyłącznie po... konturze na mapie
Pytanie 1 z 10
Na początku coś prostego. Co to za państwo?
Mapa

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki

ROLKI