- Wprowadzenie nocnej prohibicji w całej Polsce od 22:00 do 6:00.
- Generalny zakaz reklamy alkoholu, w tym piwa, z wyjątkami dla browarów rzemieślniczych.
- Ustanowienie limitów zarobków dla lekarzy na kontraktach z NFZ do 247 zł/h.
- Regulacja najmu krótkoterminowego z nowym centralnym rejestrem i karami.
- Przesunięcie wejścia w życie ustawy alkoholowej na 1 czerwca 2027 roku.
- Ustawy uchwalone przez Sejm trafią teraz do podpisu prezydenta Karola Nawrockiego.
Nowe przepisy alkoholowe
Ustawa, której uchwalenie jeszcze rok temu wydawało się mało realne, to duży sukces jej współautorki, posłanki Lewicy Joanny Wichy. Choć w trakcie prac legislacyjnych wprowadzono do niej sporo zmian, jej trzon pozostał nienaruszony. Najważniejsza nowość to wprowadzenie nocnej prohibicji w całym kraju. Nowa ustawa alkoholowa, której przepisy wejdą w życie 1 czerwca 2027 roku, wprowadza ogólnopolski zakaz sprzedaży alkoholu między 22:00 a 6:00. Oczywiście są wyjątki – napoje z procentami będzie można kupić w lokalach gastronomicznych oraz na lotniskach.
Drugi filar zmian to niemal całkowity zakaz reklamy alkoholu. Dotknie on również piwo, które do tej pory można było promować pod pewnymi warunkami. To oznacza koniec takich akcji jak „sześć piw plus sześć gratis”. Za złamanie przepisów będą grozić surowe kary finansowe, od 30 tys. zł do nawet 1 mln zł. Co ciekawe, Sejm nie zgodził się na reklamę piwa bezalkoholowego, jeśli jest ono sprzedawane pod tą samą marką co jego procentowy odpowiednik.
Jednak nie wszystkie drzwi zostały zamknięte. Ustawodawca zostawił kilka furtek. Największą z nich dostali producenci piw rzemieślniczych i win. Małe browary (produkujące do 200 tys. hektolitrów rocznie) będą mogły organizować festiwale i degustacje, a także informować o nich dorosłych odbiorców. Z kolei polscy winiarze, dzięki poprawce Polskiego Stronnictwa Ludowego, zyskali możliwość sprzedaży swoich wyrobów przez internet. Co więcej, rzutem na taśmę utrzymano możliwość sponsorowania np. wydarzeń sportowych przez producentów napojów do 18 proc. alkoholu. Za tą poprawką Senatu głosował niemal cały klub PSL i większość posłów Koalicji Obywatelskiej. Do jej odrzucenia zabrakło zaledwie pięciu głosów.
Limity dla lekarzy i zmiany w najmie
Ostatnie posiedzenie Sejmu to nie tylko zmiany w sprzedaży alkoholu. Posłowie zajęli się też portfelami lekarzy i rynkiem wynajmu mieszkań na doby. W obu przypadkach zmiany są znaczące.
Jeśli chodzi o medyków, rząd Donalda Tuska chce ukrócić wysokie zarobki na kontraktach z Narodowym Funduszem Zdrowia. Zgodnie z nowymi przepisami, lekarz pracujący dla NFZ będzie mógł zarobić maksymalnie 247 zł brutto za godzinę, co daje miesięczny limit na poziomie 79 200 zł brutto. Nowelizacja ma też zablokować możliwość omijania przepisów przez zawieranie umów ze spółkami lekarskimi. Nie przeszła za to kontrowersyjna poprawka, zwana „lex Kacprzyk”, zgłoszona przez Janusza Cieszyńskiego z Rozwój Plus, która zakładała kary dla lekarzy za fałszowanie dokumentacji. To naturalnie nie spodobało się wnioskodawcy.
Dziś głosowanie w sprawie Lex Kacprzyk. Zaproponowaliśmy w Senacie szereg poprawek adresujących wątpliwości środowiska lekarskiego, ale na wniosek Lewicy przepisy o karach dla złodziei usunięto W CAŁOŚCI. A złodziej Kacprzyk dalej z aktywnym prawem wykonywania zawodu... - napisał na platformie X Janusz Cieszyński.
Jak zwraca uwagę Łukasz Kozłowski, główny ekonomista Federacji Przedsiębiorców Polskich, zmiany i tak nie rozwiążą problemu dziury w NFZ, a dyrektorzy szpitali powiatowych, jak Tomasz Paczkowski, prezes Szpitala Powiatowego w Rawiczu, ostrzegają, że dla niektórych placówek nowe stawki mogą być gwoździem do trumny.
Duża rewolucja czeka też rynek najmu krótkoterminowego. Business Insider podkreśla, że Sejm przyjął przepisy, które traktują wynajem na doby jak usługę hotelarską. W praktyce oznacza to, że wszyscy oferujący takie usługi będą musieli wpisać się do nowego Centralnego Wykazu Turystycznych Obiektów Noclegowych. Za próbę wynajmu bez odpowiedniego numeru w rejestrze będzie grozić kara do 50 tys. zł. Co więcej, gminy oraz wspólnoty mieszkaniowe zyskają prawo do wprowadzania czasowego zakazu najmu krótkoterminowego w określonych strefach, na przykład w centrach miast. Te konkretne przepisy miałyby wejść w życie 1 stycznia 2028 roku.
Na ostatnim posiedzeniu posłowie zajęli się też ważną, choć niszową sprawą podatków dla polskich portów morskich. Okazało się, że dotychczasowe zwolnienie z podatku CIT, z którego korzystały zarządy portów, nie podobało się Komisji Europejskiej. Bruksela uznała to za niedozwoloną pomoc publiczną i zażądała zmian. Rząd doszedł do porozumienia z Unią, a Sejm uchwalił nowelizację, która dostosowuje polskie prawo do unijnych wymogów. W praktyce oznacza to, że zwolnienie z podatku dochodowego zostanie utrzymane, ale przepisy będą teraz precyzyjnie określać, na co można przeznaczyć te pieniądze. Chodzi m.in. o wydatki na budowę i modernizację infrastruktury portowej, pogłębianie torów wodnych czy zadania związane z bezpieczeństwem i ochroną przeciwpożarową.
To nie wszystko, co działo się na ostatnim posiedzeniu. Sejm uchwalił również kilka innych ważnych ustaw:
- Zmiany w prawie upadłościowym: Długi osób w upadłości konsumenckiej będą wygasać automatycznie po zakończeniu planu spłaty, bez dodatkowego nadzoru sądu.
- Nowelizacja ustawy o KRS: Sąd będzie mógł z urzędu wykreślić z rejestru spółki, które uporczywie nie składają sprawozdań finansowych.
- Zmiany w prawie o ustroju sądów powszechnych: Uproszczono procedurę, która pozwala sędziom orzekać po ukończeniu 65. roku życia, co ma pomóc w walce z brakami kadrowymi w sądach.
- Nowelizacja ustawy o prawach pacjenta: Pacjenci hospicjów będą mogli oficjalnie przyjmować wizyty swoich zwierząt domowych.
Kto wygrał, a kto stracił na sejmowych zmianach?
Każda duża zmiana w prawie to starcie różnych interesów. Nie inaczej było i tym razem. Ostatnie głosowania w Sejmie wyraźnie pokazują, że w koalicji rządzącej trwa przeciąganie liny, a ostateczny kształt ustaw to wynik twardych negocjacji i kompromisów. Kto więc może otwierać szampana, a kto musi przełknąć gorzką pigułkę?
Niewątpliwie największymi przegranymi nowych regulacji są duże koncerny piwowarskie. Generalny zakaz reklamy alkoholu uderzy przede wszystkim w nie, bo to właśnie piwo miało do tej pory największe pole do marketingowych działań. Koniec z billboardami i promocjami w sklepach to dla nich poważny cios. Wygrywają za to producenci mocnych alkoholi. Jak zauważył na portalu X radny Mikołaj Wasiewicz, dla nich nowe prawo to sukces, bo ograniczenia w reklamie wódek czy whisky były już wcześniej bardzo surowe.
Teraz szanse na rynku w pewnym sensie się wyrównują.
Na tarczy nie odchodzą za to mali gracze. Polscy winiarze, dzięki staraniom PSL, będą mogli sprzedawać swoje produkty przez internet. Z kolei browary rzemieślnicze dostały zielone światło na organizację festiwali i degustacji, co jest dla nich kluczowym narzędziem promocji. To pokazuje, że lobbing mniejszych, ale dobrze zorganizowanych branż przyniósł skutek.
Business Insider ocenia, że politycznie to duży sukces posłanki Joanny Wichy i Lewicy, którym udało się przeforsować kluczowy dla nich postulat, czyli nocną prohibicję. Z drugiej strony, przesunięcie wejścia w życie ustawy na 1 czerwca 2027 roku i liczne wyjątki pokazują siłę innych graczy w koalicji, głównie PSL i części Koalicji Obywatelskiej. Podsumowując, nowa ustawa alkoholowa to klasyczny kompromis, w którym każdy coś ugrał, ale nikt nie dostał wszystkiego, czego chciał. A ostateczny kształt przepisów, które trafią teraz na biurko prezydenta Karola Nawrockiego, pokazuje, że walka o wpływy w rządzie Donalda Tuska trwa w najlepsze.
Ruch prezydenta Nawrockiego
Przegłosowanie ustaw przez Sejm to jednak dopiero przedostatni etap legislacyjnej drogi. Teraz wszystkie te kluczowe dla Polaków zmiany – od nowej ustawy alkoholowej, przez limity dla lekarzy, aż po rewolucję w najmie krótkoterminowym – trafią na biurko prezydenta Karola Nawrockiego. To właśnie on będzie miał ostateczne słowo w tych sprawach.
Prezydent może podpisać ustawy, co otworzy drogę do ich wejścia w życie, albo skorzystać z prawa weta i odesłać je do ponownego rozpatrzenia przez Sejm. Los nocnej prohibicji i pozostałych regulacji rozstrzygnie się więc w Pałacu Prezydenckim.