Polityka wygrała z biznesem. Koniec planu fuzji PZU i Pekao

Oficjalne stanowisko rządu: Dlaczego fuzja trafiła do kosza?

Plan stworzenia finansowego giganta, który miał powstać z połączenia PZU i Banku Pekao, ostatecznie nie zostanie zrealizowany. Minister aktywów państwowych Wojciech Balczun, w rozmowie z Business Insider Polska jednoznacznie uciął spekulacje na ten temat. Rząd Donalda Tuska nie widzi możliwości przeprowadzenia tej operacji w sposób, który satysfakcjonowałby Skarb Państwa.

Scenariuszem bazowym, ogłoszonym przez PZU i Bank Pekao, była transakcja przejęcia ubezpieczyciela przez bank. Realizacja takiego rozwiązania wymagała zmiany czterech ustaw. Niestety struktura transakcji nie dawała możliwości zabezpieczenia pozycji i uprawnień Skarbu Państwa na takim poziomie, jak to ma miejsce dzisiaj – wyjaśnił minister Wojciech Balczun.

Po takim połączeniu Skarb Państwa, choć nadal kontrolowałby grupę, miałby w niej mniejszy, bezpośredni udział. Obecnie państwo ma 34,2% akcji w PZU, które z kolei posiada 20% akcji Banku Pekao. Dodatkowe 12,8% w Pekao należy do Polskiego Funduszu Rozwoju. Po fuzji ten układ sił by się zmienił, co dla rządu okazało się nie do zaakceptowania.

Polityka wygrała z biznesem? Kulisy decyzji

Choć minister Balczun podaje formalne powody, w kuluarach mówi się, że o fiasku planu przesądziła polityka i strach przed wyborami w 2027 roku. Operacja połączenia dwóch gigantów, choć logiczna z biznesowego punktu widzenia, okazała się zbyt ryzykowna wizerunkowo dla Donalda Tuska. BI, powołując się na swoje źródła, twierdzi nikt nie chciał brać na siebie odpowiedzialności za transakcję, którą opozycja mogłaby przedstawić jako osłabienie kontroli państwa nad strategicznymi spółkami.

Argumenty merytoryczne zeszły więc na dalszy plan, a przwcież, choć udział państwa w akcjonariacie by się zmniejszył, byłby to udział w znacznie większej i potężniejszej grupie finansowej. Dowodem na polityczne hamowanie projektu jest fakt, że Ministerstwo Finansów, mimo przygotowania niezbędnych projektów ustaw, wstrzymało nad nimi prace. Bez tych zmian i bez podpisu prezydenta Karola Nawrockiego, który musiałby zaakceptować nowelizacje, cała operacja i tak nie mogłaby ruszyć.

Co dalej z PZU? Plan B to jedyne wyjście

Fiasko fuzji nie oznacza, że w grupie PZU nic się nie zmieni. Wręcz przeciwnie – zmiany są konieczne, a zegar tyka. Wszystko przez unijne przepisy Solvency II, które zaczną w pełni obowiązywać od 2027 roku. Dla PZU, jako ubezpieczyciela posiadającego akcje banków (Pekao i Alior Banku), oznaczają one znacznie surowsze wymogi kapitałowe. W praktyce grozi to skurczeniem się nadwyżki kapitałowej firmy z obecnych 6 mld zł do zaledwie 600 mln zł. To dramat, bo kapitał to paliwo do rozwoju i wypłaty dywidendy dla akcjonariuszy, w tym dla Skarbu Państwa.

Skoro plan A, czyli fuzja z Bankiem Pekao, upadł, na stole pozostaje plan B. Minister Wojciech Balczun potwierdza, że rozważany jest powrót do starszej koncepcji.

Nie znaczy to, że PZU nie pracuje nad rozwiązaniami, które pozwolą ochronić kapitały spółki w związku z wejściem w życie przepisów Solvency II: rozważany jest scenariusz, w którym powstanie struktura holdingowa w PZU – mówi Balczun.

Pomysł utworzenia holdingu w PZU nie jest nowy, ale teraz staje się jedyną realną alternatywą. Trzeba jednak jasno powiedzieć: to rozwiązanie jest znacznie mniej korzystne finansowo. Ochroni tylko część kapitału na poziomie 3-4 mld zł, podczas gdy fuzja z Pekao miała wygenerować nawet 20 mld zł.

To także nie będzie proste. Minister Balczun przyznaje, że stworzenie holdingu będzie wymagało nowelizacji aż pięciu ustaw, a więc również zgody prezydenta Karola Nawrockiego. Rząd Donalda Tuska wydaje się jednak wierzyć, że ten scenariusz będzie łatwiejszy do przeprowadzenia pod względem politycznym.

Tymczasem pomysłodawca fuzji, prezes Banku Pekao Cezary Stypułkowski, podobno nie traci nadziei. Według nieoficjalnych informacji uważa on, że do pomysłu reorganizacji grupy i tak trzeba będzie wrócić – być może po wyborach w 2027 roku.