- Analiza nowych regulacji prawnych ujawnia, jak jednoznaczne rozstrzygnięcie sporu z ZUS minimalizuje zarządzanie ryzykiem w małych firmach
- Cykliczny mechanizm Małego ZUS Plus bezpośrednio wpływa na poprawę płynności finansowej i optymalizację strategii biznesowej przedsiębiorstw
- Eksperci rynku wskazują, że odnawialny 36-miesięczny okres niższych składek wspiera długoterminowy rozwój firmy i stabilizuje jej model biznesowy
- Powiązanie wysokości składek z dochodem pozwala na efektywną optymalizację procesów finansowych i zwiększenie rentowności działalności
- Uproszczone formalności dla kontynuujących ulgę tworzą przewagę konkurencyjną, ułatwiając skalowanie biznesu już od początku 2026 roku
Mały ZUS Plus jak abonament. 36 miesięcy ulgi co 5 lat
Od nowego roku przedsiębiorcy mogą odetchnąć z ulgą, ponieważ zasady „Małego ZUS-u plus” stały się znacznie prostsze i bardziej przewidywalne. Zgodnie z przepisami, które weszły w życie 1 stycznia 2026 roku, każdy przedsiębiorca ma do dyspozycji 36 miesięcy niższych składek w każdym kolejnym pięcioleciu (czyli okresie 60 miesięcy) prowadzenia firmy. To kluczowa zmiana, która sprawia, że ulga stała się cykliczna, niczym odnawialny limit, co znacznie ułatwia planowanie finansów w małej firmie. W praktyce, jeśli ktoś do końca 2025 roku wykorzystał na przykład 30 z 36 miesięcy ulgi, może bez przeszkód kontynuować jej stosowanie w nowym roku. Co więcej, od stycznia 2026 roku dla wszystkich rozpoczyna się bieg nowego, pięcioletniego okresu, w którym ponownie mają do dyspozycji pełne 36 miesięcy preferencyjnych składek.
Wysokość niższych składek w ramach „Małego ZUS-u plus” zależy bezpośrednio od dochodu firmy z poprzedniego roku. Aby ją obliczyć, należy ustalić tak zwaną podstawę wymiaru, czyli kwotę, od której naliczane będą składki. Chociaż wzór może wydawać się skomplikowany, w rzeczywistości sprowadza się do kilku kroków. Najpierw roczny dochód za poprzedni rok dzielimy przez liczbę dni, w których firma działała. Otrzymany wynik mnożymy przez 30, a następnie przez specjalny współczynnik 0,5. Dla przykładu, jeśli przedsiębiorca w 2025 roku osiągnął dochód 67 500 zł, to po przeliczeniu podstawa wymiaru jego składek na rok 2026 wyniesie 2 773,98 zł. Prawo określa również widełki: podstawa ta nie może być niższa niż 1 441,80 zł ani wyższa niż 5 652,00 zł.
Koniec sporu z ZUS-em. Prawo wreszcie po stronie firm
Nowe przepisy kończą wieloletni spór, który wprowadzał zamieszanie wśród przedsiębiorców. Do tej pory Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców mieli odmienne zdanie na temat tego, jak długo trzeba czekać, aby ponownie skorzystać z „Małego ZUS-u plus” po wykorzystaniu limitu 36 miesięcy. ZUS wymagał trzyletniej przerwy, podczas gdy Rzecznik, wspierany przez orzeczenia sądów, uważał, że wystarczą dwa lata. Od 1 stycznia 2026 roku prawo jednoznacznie staje po stronie przedsiębiorców i potwierdza, że powrót do niższych składek jest możliwy już po 24 miesiącach. Warto jednak zaznaczyć, że ta zmiana nie przyspieszy spraw tych osób, które w latach 2024-2025 odwoływały się od decyzji ZUS do sądu. Muszą one poczekać na indywidualne wyroki w swoich postępowaniach.
Korzystanie z „Małego ZUS-u plus” wymaga oczywiście dopełnienia pewnych formalności. Kluczowe jest używanie w dokumentach wysyłanych do ZUS odpowiednich kodów ubezpieczeniowych (05 90 XX lub 05 92 XX) oraz dołączanie dedykowanych formularzy, takich jak ZUS DRA cz. II lub ZUS RCA cz. II. Nowe przepisy niosą jednak spore ułatwienie dla osób, które płaciły niższe składki w grudniu 2025 roku i chcą to robić nadal. Nie muszą one wyrejestrowywać się i ponownie zgłaszać do ubezpieczeń. Ustawodawca uporządkował także inne kwestie: zawieszenie i wznowienie działalności w tym samym roku nie przerywa biegu ulgi. Ponadto ostatecznie wyjaśniono, że przedstawiciele wolnych zawodów, o ile ich działalność jest wpisana do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), również mogą korzystać z tej preferencji na identycznych zasadach jak pozostali przedsiębiorcy.
