- Aż 87% dorosłych Polaków używa smartfona jako głównego narzędzia do internetu, co coraz częściej prowadzi do problematycznych zachowań, takich jak utrata kontroli, trudności z koncentracją i snem.
- Badania wskazują na istotny związek między nadmiernym korzystaniem z telefonu a wyższym poziomem lęku i objawów depresyjnych.
- Ciągłe powiadomienia i cyfrowa wielozadaniowość obniżają produktywność w pracy, a eksperci podkreślają, że kluczowym problemem jest brak umiejętności stawiania granicy technologii.
Skala problemu w Polsce. Co mówią najnowsze badania?
Smartfon stał się dla Polaków centrum cyfrowego życia. Dane przywoływane przez ekspertów Państwowego Instytutu Badawczego NASK nie pozostawiają złudzeń – 85% osób w wieku 16-74 lata korzysta z internetu codziennie, a dla prawie 9 na 10 z nich to właśnie telefon jest głównym oknem na świat. Tak intensywne użytkowanie ma jednak swoją cenę.
Kluczowe wnioski płyną z raportu „Higiena cyfrowa dorosłych”, przygotowanego przez specjalistów z Fundacji Instytut Cyfrowego Obywatelstwa, Fundacji Orange oraz Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Z badania wynika, że coraz więcej dorosłych Polaków odczuwa objawy cyfrowego przeciążenia. Skarżą się na trudności z koncentracją, problemy ze snem i kompulsywną potrzebę sprawdzania powiadomień. Co ważne, wielu z nas używa telefonu w sytuacjach społecznych lub tuż przed snem, co dodatkowo pogarsza jakość odpoczynku. Eksperci podkreślają, że Polacy mają generalnie niski poziom higieny cyfrowej, chociaż jednocześnie blisko połowa badanych deklaruje chęć zmiany swoich nawyków.
Problematyczne używanie smartfona. Jak wpływa na zdrowie i koncentrację?
Choć „uzależnienie od telefonu” nie jest jeszcze oficjalnie uznane za chorobę, to naukowcy coraz częściej używają terminów takich jak problematic smartphone use (PSU). Opisują nim wzorzec zachowań, który do złudzenia przypomina uzależnienia behawioralne: utratę kontroli, przymus sięgania po urządzenie, a nawet objawy odstawienne, takie jak niepokój czy rozdrażnienie.
Fatalne skutki dla zdrowia psychicznego są dobrze udokumentowane. Badania wskazują na istotny związek między nadmiernym korzystaniem z telefonu a wyższym poziomem lęku i objawów depresyjnych. Dochodzi do tego poczucie samotności i narastające problemy ze snem. Badacze podkreślają, że problematyczne używanie smartfona nie tylko pogarsza samopoczucie, ale też działa jak błędne koło – osoby przeciążone psychicznie częściej uciekają w świat ekranu.
Ogromnym problemem jest też spadek zdolności poznawczych. Jak tłumaczą eksperci NASK, ciągłe powiadomienia „rozcinają uwagę na kawałki”, obniżając zdolność do dłuższej koncentracji. Każde oderwanie wzroku od zadania i spojrzenie na ekran generuje koszt poznawczy – mózg potrzebuje czasu, aby ponownie skupić się na przerwanej czynności. To z kolei prowadzi do szybszego zmęczenia i spadku efektywności.
Polecany artykuł:
Gospodarka płaci rachunki. Ile kosztuje nas uzależnienie od telefonu?
Negatywne skutki nadużywania smartfonów wykraczają daleko poza zdrowie jednostki – realne koszty ponosi cała gospodarka. Najpoważniejszym problemem z perspektywy biznesu jest spadek produktywności. Pracownik, którego uwaga jest stale rozpraszana przez powiadomienia, popełnia więcej błędów, a wykonanie zadań zajmuje mu znacznie więcej czasu. W wielu badaniach cyfrowa wielozadaniowość wiąże się ze spadkiem jakości pracy i większą liczbą błędów.
Do tego dochodzą koszty związane ze zdrowiem psychicznym. Depresja, lęk czy wypalenie zawodowe, często powiązane z cyfrowym przeciążeniem, przekładają się na absencje chorobowe oraz tzw. prezenteizm, czyli obecność w pracy przy jednoczesnej niezdolności do efektywnego wykonywania obowiązków.
10
Podcasty
Playlisty tematyczne
