- Kto może złożyć wniosek ERPO i kiedy warto to zrobić
- Jakie dokumenty są potrzebne, żeby ZUS podniósł emeryturę
- Różnice między przeliczeniem emerytury na starych i nowych zasadach
- Jak złożyć wniosek ERPO elektronicznie — krok po kroku
Spis treści
- Kiedy ZUS może przeliczyć emeryturę lub rentę?
- Przeliczenie emerytury na starych zasadach — co się zmieniło od 2022 roku?
- Co z zarobkami? ZUS może przeliczyć podstawę wymiaru
- Przeliczenie emerytury na nowych zasadach — dla kogo?
- Jak złożyć wniosek ERPO? Teraz też przez internet
- Warto sprawdzić, czy należy Ci się więcej
Kiedy ZUS może przeliczyć emeryturę lub rentę?
ZUS może ponownie przeliczyć emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy w trzech głównych przypadkach.
- Gdy emeryt lub rencista nie dostarczył wcześniej wszystkich dokumentów potwierdzających okresy ubezpieczenia.
- Gdy teraz może udokumentować zarobki sprzed przejścia na emeryturę lub rentę.
- Gdy po przyznaniu świadczenia nadal pracował i opłacał składki.
Wniosek ERPO składa sam zainteresowany. ZUS przelicza świadczenie od miesiąca, w którym wniosek wpłynął. Jeśli przeliczenie dałoby niższy wynik — ZUS nadal wypłaca dotychczasową kwotę.
Przeliczenie emerytury na starych zasadach — co się zmieniło od 2022 roku?
Od 1 stycznia 2022 r. obowiązują nowe zasady przeliczania emerytur przyznanych według starych reguł oraz rent z tytułu niezdolności do pracy. Uchylono artykuły 110 i 110a ustawy emerytalnej.
Najważniejsza zmiana: ZUS może doliczyć wyłącznie okresy składkowe, które nie były dotąd uwzględnione. Nie doliczy już okresów nieskładkowych — bez względu na to, kiedy przypadały.
Za każdy doliczony miesiąc okresu składkowego ZUS zwiększa świadczenie o 1,3 proc. podstawy wymiaru.
Wniosek można złożyć w dowolnym momencie — nawet gdy dopiero teraz odnajdzie się dokumenty z likwidowanego zakładu pracy lub archiwum.
Co z zarobkami? ZUS może przeliczyć podstawę wymiaru
Jeśli emeryt nie dostarczył wcześniej dokumentów o wynagrodzeniu, a świadczenie przyznano mu przed 2009 r. — może złożyć wniosek o przeliczenie. ZUS uwzględni wówczas wynagrodzenie minimalne za brakujące okresy.
Przy emeryturach przyznanych po 31 grudnia 2008 r. ZUS już automatycznie przyjął wynagrodzenie minimalne zamiast zerowego — nie trzeba składać osobnego wniosku.
Jeśli emeryt lub rencista odnajdzie dokumenty potwierdzające faktyczne wynagrodzenie — warto je dostarczyć. ZUS wyliczy wówczas rzeczywistą podstawę wymiaru, co może dodatkowo zwiększyć świadczenie.
Emeryt lub rencista może też wnioskować o przeliczenie podstawy wymiaru na podstawie zarobków z:
- dowolnie wybranych 20 lat kalendarzowych z całego okresu ubezpieczenia,
- 10 kolejnych lat z ostatnich 20 lat przed złożeniem wniosku.
Polecany artykuł:
Przeliczenie emerytury na nowych zasadach — dla kogo?
Osoby urodzone po 1948 r. mają emeryturę przyznaną według nowych zasad. ZUS może ją przeliczyć, jeśli:
- po przyznaniu świadczenia emeryt nadal pracował lub podlegał ubezpieczeniom,
- emeryt uzyskał nowe dokumenty wpływające na wysokość kapitału początkowego.
W pierwszym przypadku ZUS dzieli składki zebrane po przyznaniu emerytury przez średnie dalsze trwanie życia ustalone na dzień złożenia wniosku. Pod uwagę bierze wyłącznie składki od pierwszego miesiąca pobierania emerytury do miesiąca złożenia wniosku.
Wniosek o przeliczenie emerytury przyznanej na nowych zasadach można złożyć:
- po upływie roku kalendarzowego — jeśli emeryt nadal pracuje,
- od razu po zakończeniu zatrudnienia — jeśli już nie pracuje.
Osobno można wnioskować o przeliczenie kapitału początkowego (wniosek EKP) — jeśli emeryt zdobył dokumenty dotyczące aktywności zawodowej sprzed 1999 r. Ten wniosek można złożyć w każdej chwili.
Jak złożyć wniosek ERPO? Teraz też przez internet
Rocznie do ZUS wpływa ponad 700 tysięcy wniosków ERPO. To jeden z najczęściej składanych dokumentów w całym Zakładzie.
Od 17 marca 2026 r. wniosek ERPO jest dostępny w formie elektronicznej w portalu eZUS — bez drukowania, podpisywania i wysyłania pocztą. Osoby, które wolą tradycyjną formę, nadal mogą złożyć papierowy wniosek w placówce ZUS lub pobrać formularz ze strony www.zus.pl.
Do wniosku ERPO należy dołączyć dokumenty, których wcześniej nie złożono, a które są niezbędne do przeliczenia świadczenia. Mogą to być:
- zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach (druk ERP-7),
- legitymacja ubezpieczeniowa,
- świadectwo pracy,
- dokumenty potwierdzające m.in. prowadzenie działalności, służbę wojskową, pobieranie zasiłku dla bezrobotnych, urlop wychowawczy, naukę w szkole wyższej,
- zaświadczenie o stanie zdrowia OL-9 (wystawione nie wcześniej niż miesiąc przed złożeniem wniosku) — jeśli dotyczy renty.
Warto sprawdzić, czy należy Ci się więcej
Wniosek ERPO to bezpieczna opcja dla każdego emeryta i rencisty, który podejrzewa, że jego świadczenie mogłoby być wyższe. ZUS nie obniży świadczenia po przeliczeniu — może je tylko podwyższyć. Złożenie wniosku nic nie kosztuje i można to zrobić w dowolnym momencie.
Jeśli masz nieudokumentowane okresy zatrudnienia, odnalazłeś stare dokumenty z zakładu pracy lub po przyznaniu emerytury dalej pracowałeś — warto złożyć wniosek ERPO i sprawdzić, czy należy Ci się wyższa emerytura.
Podstawa prawna: art. 108–113 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Podcasty
Playlisty tematyczne
