- Specjaliści wskazują, że wynik powyżej 22 proc. Brix na refraktometrze świadczy o wysokiej jakości siary niezbędnej dla zdrowia cieląt
- Biegunki pozostają główną przyczyną upadków cieląt, dotykając w niektórych gospodarstwach nawet 60 proc. stada w pierwszym miesiącu życia
- Analiza nowego unijnego rozporządzenia pokazuje, że zaniedbania w bioasekuracji cielętnika mogą prowadzić do dotkliwych kar finansowych od marca 2026 roku
- Gruba warstwa suchej ściółki jest kluczowa dla ochrony cieląt przed chorobami w obliczu marcowych wahań temperatury
Kiedy podać siarę i jak sprawdzić jej jakość refraktometrem?
Pierwsze godziny życia cielęcia decydują o jego zdrowiu i odporności na całe życie. Kluczowe jest podanie siary, czyli pierwszego mleka matki, tak szybko, jak to możliwe, najlepiej w ciągu pierwszej godziny, a najpóźniej do dwóch godzin po porodzie. Jak wskazują specjaliści z portalu Holstein.pl, zdolność jelit cielęcia do wchłaniania cennych przeciwciał, czyli immunoglobulin (IgG), gwałtownie spada z każdą kolejną godziną. Po upływie doby jest to już zaledwie 11 proc. pierwotnej zdolności. Jednak nie tylko czas się liczy, ale również jakość tego pierwszego posiłku. Według standardów, na które powołują się producenci sprzętu takiego jak refraktometry Holm&Laue, siara wysokiej jakości powinna zawierać co najmniej 50 mg/ml immunoglobulin. W praktyce rolnicy mogą to sprawdzić za pomocą refraktometru, gdzie wynik powyżej 22 proc. w skali Brix świadczy o bardzo dobrej jakości pokarmu. Podawanie siary o niższych parametrach, czyli poniżej 20 proc. Brix, nie zapewni cielęciu odpowiedniej ochrony, czyniąc je podatnym na groźne infekcje już od pierwszych dni.
Jakość siary jest niczym lustro, w którym odbija się kondycja krowy w końcowym okresie ciąży. Z badań z zakresu żywienia bydła, o których informuje Top Agrar, wynika, że takie czynniki jak stres cieplny, niedobory energii czy ukryta gorączka mleczna (subkliniczna hipokalcemia) mogą znacząco obniżyć zawartość ochronnych przeciwciał w mleku. Warto więc na bieżąco kontrolować jakość siary, używając do tego prostych w obsłudze siaromierzy. Należy jednak pamiętać, że siara, mimo swoich dobroczynnych właściwości, może być również źródłem groźnych patogenów, na przykład prątków wywołujących paratuberkulozę, znaną jako choroba Johnego. Jak ostrzega portal E-krowa, wymaga to od hodowców wdrożenia odpowiednich procedur w stadzie, takich jak segregacja zwierząt, aby zminimalizować ryzyko przeniesienia choroby na nowo narodzone cielęta.
Zmienna pogoda a zdrowie cieląt. Jakie warunki w cielętniku są kluczowe?
Tegoroczny marzec, według prognoz Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, stawia przed hodowcami szczególne wyzwania. Spodziewana anomalia temperaturowa, wyższa o 3-4°C od normy wieloletniej, w połączeniu z dużymi wahaniami dobowymi, od nocnych przymrozków po nawet 15-20°C w ciągu dnia, to trudny test dla młodych organizmów. Zgodnie z wytycznymi, na które powołują się firmy takie jak Holdings czy Alfa Farm, dla cieląt do trzeciego tygodnia życia optymalna temperatura otoczenia wynosi od 10 do 20°C przy wilgotności na poziomie 60-75 proc. Niestabilne warunki pogodowe obniżają naturalną odporność zwierząt i sprzyjają rozwojowi chorób układu oddechowego oraz pokarmowego. Niestety, to właśnie biegunki, jak alarmują serwisy vetkompleksowo.pl oraz Weterynaria w Terenie, pozostają główną przyczyną upadków cieląt w pierwszym miesiącu życia, dotykając w niektórych gospodarstwach nawet 40-60 proc. stada.
Dobre zarządzanie cielętnikiem jest fundamentem profilaktyki i pozwala uniknąć wielu problemów zdrowotnych. Jak radzą eksperci z Top Agrar, sprawna wentylacja powinna działać przez całą dobę, ale w taki sposób, aby nie tworzyć przeciągów, które mogłyby wychłodzić zwierzęta. Równie istotna jest gruba warstwa suchej i czystej ściółki, najlepiej słomiastej, której wilgotność, według zaleceń Elita-Magazyn, nie powinna przekraczać 20%. Absolutną podstawą bioasekuracji jest natychmiastowa i dokładna dezynfekcja pępka tuż po porodzie, co skutecznie blokuje bakteriom, głównie E. coli, drogę do organizmu. Warto również pamiętać, że od marca tego roku obowiązują nowe przepisy, dostosowane do unijnego rozporządzenia 2024/1229. Nakładają one na hodowców większą odpowiedzialność za bioasekurację, a ewentualne zaniedbania w tym zakresie mogą prowadzić do dotkliwych kar finansowych.
Podcasty
Playlisty tematyczne
