Prezes Lufthansy przerywa milczenie ws. III Rzeszy. Mocne słowa szefa niemieckiego giganta

Lufthansa przyznaje się do nazistowskiej przeszłości

Szef największych niemieckich linii lotniczych, Carsten Spohr, powiedział to, na co wielu czekało od lat. Podczas obchodów 100-lecia firmy, prezes zarządu Lufthansy wprost przyznał, że przedsiębiorstwo było częścią zbrodniczego systemu III Rzeszy.

„Lufthansa oczywiście była częścią systemu” – stwierdził we Frankfurcie nad Menem.

Tymi słowami Spohr odciął się od dotychczasowej polityki firmy, która przez dekady starała się pomijać swoją historię sprzed 1955 roku i skupiać wyłącznie na powojennym, nowym otwarciu. Szef koncernu nie owijał w bawełnę. Wskazał na tajne projekty zbrojeniowe, które miały na celu obejście ograniczeń narzuconych Niemcom po I wojnie światowej, włączenie firmy w machinę gospodarki wojennej Hitlera oraz, co najgorsze, wykorzystywanie robotników przymusowych. Niemiecka telewizja publiczna ARD oceniła to jeszcze dosadniej, podsumowując, że historia Lufthansy pokazuje, iż firma była przed 1945 rokiem wielkim beneficjentem nazizmu i pracy przymusowej.

Lufthansa a nazizm: jaka była rola firmy w III Rzeszy?

Przedwojenna Luft Hansa (pisana jeszcze osobno) nie była tylko zwykłym przewoźnikiem. Jak ocenia historyk Manfred Grieger, była to firma w symbiozie z reżimem, a wręcz "przedsiębiorstwo nazistowskie". W dużej mierze należała do państwa i otrzymywała ogromne subwencje. Historycy ustalili, że koncern płacił posłom Reichstagu, aby ci podejmowali korzystne dla niego decyzje. Jednym z polityków na liście płac firmy był sam Hermann Goering.

Zaangażowanie we wspieranie nazistów było bezpośrednie. Gdy Adolf Hitler prowadził kampanię wyborczą w 1932 roku, to właśnie z udziałem Lufthansy organizowano jego słynne loty po Niemczech. Gdy w 1936 roku generał Franco rozpoczął pucz w Hiszpanii, Luft Hansa natychmiast utworzyła most powietrzny, którym transportowano zbuntowane oddziały. Związki Lufthansy z nazizmem były tak silne, że jak podkreśla historyk Manfred Grieger, firma upadła całkowicie wraz z reżimem, do którego była "przymocowana łańcuchem".

Koncern zarabiał też krocie na wojnie. Naprawiał samoloty wojskowe, wykorzystując do tego celu robotników przymusowych. Zmuszano do pracy nie tylko dorosłych – wśród nich były nawet 12-letnie dzieci.

Dlaczego Lufthansa przez lata milczała o swojej historii?

Obecne oświadczenie prezesa Spohra jest przełomowe, ponieważ stoi w całkowitej sprzeczności z dotychczasową polityką firmy. Przez dekady koncern robił wiele, by niewygodne fakty z lat 1933-1945 nie ujrzały światła dziennego. Najlepszym tego przykładem są wydarzenia sprzed 25 lat.

Z okazji 75-lecia firmy kierownictwo Lufthansy zleciło przygotowanie ekspertyzy o wykorzystywaniu robotników przymusowych. Gdy raport był gotowy, jego publikację wstrzymano. Ujrzał światło dzienne dopiero w 2016 roku i to w kuriozalny sposób – bez żadnego komentarza, jako "dodatek do albumu poświęconego sprawom technicznym". Co więcej, autor tamtej ekspertyzy, Lutz Budrass, wydał później własną monografię naukową o Lufthansie. Firma odmówiła mu wtedy wsparcia i nie pozwoliła na dostęp do firmowego archiwum, co pokazuje, jak bardzo historia Lufthansy i jej związki z nazizmem były tematem tabu.