Spis treści
Praca w noc zmiany czasu a Kodeks pracy
Osoby wykonujące swoje obowiązki zawodowe na nocnej zmianie z 24 na 25 października 2026 roku (np. w godzinach od 22:00 do 6:00) spędzą na stanowiskach pracy nie 8, lecz 9 godzin. Wynika to z faktu cofnięcia wskazówek zegara z godziny 3:00 na 2:00. Zgodnie z polskim prawem pracy ta dodatkowa, dziewiąta godzina stanowi przekroczenie dobowego wymiaru czasu pracy i jest traktowana jako praca w godzinach nadliczbowych.
Państwowa Inspekcja Pracy stoi na jasnym stanowisku, że pracodawca ma obowiązek w pełni zrekompensować ten dodatkowy czas. Fakt, że wydłużenie zmiany wynika z obiektywnych przyczyn niezależnych od stron stosunku pracy, nie zwalnia zatrudniającego z dopełnienia obowiązków finansowych wobec personelu.
Ile wynosi dodatkowe wynagrodzenie za pracę w tę noc?
Za przepracowanie dziewiątej godziny pracownikowi przysługuje standardowe wynagrodzenie oraz dodatkowe profity. Zgodnie z art. 151¹ § 2 Kodeksu pracy, za nadgodziny przypadające w porze nocnej (lub w niedzielę, która nie jest dla pracownika harmonogramowym dniem pracy) należy się dodatek w wysokości 100 proc. wynagrodzenia. W praktyce oznacza to, że za tę jedną dodatkową godzinę pracownik otrzyma podwójną stawkę godzinową.
To jednak nie wszystko. Każda osoba pracująca w porze nocnej (najczęściej definiowanej w regulaminach jako 8 godzin między 21:00 a 7:00) ma prawo do ustawowego dodatku nocnego za każdą faktycznie przepracowaną godzinę – w tym przypadku za pełne 9 godzin. Zgodnie z art. 151⁸ Kodeksu pracy dodatek ten wynosi 20 proc. stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę. W październiku 2026 roku, przy płacy minimalnej na poziomie 4806 zł brutto i wymiarze czasu pracy wynoszącym 176 godzin, minimalny dodatek nocny wynosi 5,46 zł brutto za każdą godzinę pracy.
Czas wolny zamiast pieniędzy
Pracodawca może rozliczyć nadgodzinę również w formie czasu wolnego, jednak tutaj kluczowy jest sposób podjęcia tej decyzji:
- na wniosek pracownika - za 1 przepracowaną nadgodzinę przysługuje 1 godzina wolnego (stosunek 1:1).
- z inicjatywy pracodawcy (bez wniosku zatrudnionego) - pracodawca ma obowiązek udzielić czasu wolnego w wymiarze o połowę większym niż czas przepracowany. Oznacza to, że za 1 dodatkową godzinę pracy w noc zmiany czasu pracownik musi otrzymać aż 1,5 godziny wolnego (stosunek 1:1,5), co reguluje art. 151² Kodeksu pracy.
Utrudnienia na kolei i przymusowe postoje pociągów
Zmiana czasu na zimowy tradycyjnie generuje wyzwania logistyczne dla transportu kolejowego. Pociągi pasażerskie, które będą znajdować się na torach w nocy z 24 na 25 października 2026 roku około godziny 3:00, zatrzymają się na najbliższych stacjach na dokładnie 60 minut.
Jak informuje PKP Intercity, ta procedura jest niezbędna, aby składy nie dotarły do swoich stacji docelowych przed czasem i mogły kontynuować jazdę zgodnie z zimowym rozkładem jazdy po zmianie czasu. Postoje techniczne dotyczą zazwyczaj kilkunastu pociągów dalekobieżnych, w tym kluczowych połączeń nocnych oraz składów międzynarodowych.
Lista krajowych pociągów PKP IC objętych zmianą czasu:
- IC Uznam / 440 Ursa rel. Chełm – Świnoujście: postój na stacji Środa Wlkp., przyjazd o godz. 2:15 czasu letniego, odjazd o 2:16 czasu zimowego
- IC Uznam rel. Świnoujście – Chełm: postój na stacji Jarocin, przyjazd o godz. 2:08 czasu letniego, odjazd o 2:09 czasu zimowego
- IC Baltic Express rel. Gdynia Główna – Praha hl.n.: postój na stacji Mogilno, przyjazd o godz. 2:05 czasu letniego, odjazd o 2:06 czasu zimowego
- IC Baltic Express rel. Praha hl.n. – Gdynia Główna: postój na stacji Inowrocław, przyjazd o godz. 2:09 czasu letniego, odjazd o 2:10 czasu zimowego
- IC Ursa rel. Przemyśl Główny – Berlin Gesundbrunnen: postój na stacji Poznań Główny, przyjazd o godz. 2:22 czasu letniego, odjazd o 3:19 czasu zimowego
- IC Ursa rel. Berlin Gesundbrunnen – Przemyśl Główny: postój na stacji Leszno, przyjazd o godz. 2:06 czasu letniego, odjazd o 2:07 czasu zimowego
- IC Podhalanin rel. Świnoujście – Zakopane: postój na stacji Piotrków Trybunalski, przyjazd o godz. 2:29 czasu letniego, odjazd o 2:30 czasu zimowego
- IC Podhalanin rel. Zakopane – Świnoujście: postój na stacji Łódź Chojny, przyjazd o godz. 2:04 czasu letniego, odjazd o 2:05 czasu zimowego
- IC Karkonosze rel. Warszawa Wschodnia – Szklarska Poręba Górna: postój na stacji Kalisz, przyjazd o godz. 2:25 czasu letniego, odjazd o 2:27 czasu zimowego
- IC Karkonosze rel. Szklarska Poręba Górna – Warszawa Wschodnia: postój na stacji Sieradz, przyjazd o godz. 2:10 czasu letniego, odjazd o 2:11 czasu zimowego
- TLK Karpaty rel. Zakopane – Gdynia Główna: postój na stacji Częstochowa, przyjazd o godz. 2:16 czasu letniego, odjazd o 2:21 czasu zimowego
- TLK Karpaty rel. Gdynia Główna – Zakopane: postój na stacji Myszków, przyjazd o godz. 2:09 czasu letniego, odjazd o 2:10 czasu zimowego
- TLK Ustronie rel. Kraków Główny – Kołobrzeg: postój na stacji Warszawa Wschodnia, przyjazd o godz. 2:26 czasu letniego, odjazd o 2:29 czasu zimowego
- TLK Ustronie rel. Kołobrzeg – Kraków Główny: postój na stacji Ciechanów, przyjazd o godz. 2:15 czasu letniego, odjazd o 2:16 czasu zimowego
Podróżni planujący nocne przejazdy w ten weekend muszą zatem uwzględnić wydłużony czas podróży i przygotować się na godzinne oczekiwanie na stacjach pośrednich.