- Rozszerzenie umowy między PEJ a Westinghouse-Bechtel na kluczowe części.
- Celem jest przyspieszenie zamówień, by zdążyć z budową na 2036 rok.
- Polskie firmy otrzymają zlecenia na produkcję dużych elementów konstrukcyjnych.
- Amerykanie wesprą stronę polską w rozmowach o finansowaniu inwestycji.
Nowa umowa na kluczowe elementy. Co to oznacza dla harmonogramu?
Budowa pierwszej polskiej elektrowni atomowej wchodzi w kolejny, bardzo ważny etap. Spółka Polskie Elektrownie Jądrowe podpisała list intencyjny z amerykańskim konsorcjum Westinghouse-Bechtel. To nie jest tylko kolejny dokument. To konkretny krok, który ma zagwarantować, że cała inwestycja pójdzie zgodnie z planem.
Mówiąc prościej, chodzi o to, żeby zamówić najważniejsze i najbardziej skomplikowane części elektrowni znacznie wcześniej. W branży nazywa się je komponentami o długim cyklu produkcji (z ang. Long Lead Items). To na przykład potężna obudowa bezpieczeństwa reaktora. Na takie elementy czeka się latami, więc im szybciej zostaną zamówione, tym mniejsze ryzyko, że coś po drodze się opóźni.
Wczesne uruchomienie procesu zakupowego kluczowych części ma ograniczyć ryzyko opóźnień i zabezpieczyć termin oddania do użytku pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce. Celem jest, aby pierwszy reaktor w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino ruszył zgodnie z planem, czyli w 2036 roku. Podpisanie porozumienia, które odbyło się w Warszawie, to sygnał, że obie strony – polska i amerykańska – traktują ten harmonogram bardzo poważnie.
Polskie firmy zyskają na budowie. Kto dostanie zlecenia?
Budowa elektrowni to nie tylko amerykańska technologia, ale też ogromna szansa dla polskiego przemysłu. Wiceminister energii oraz pełnomocnik rządu Donalda Tuska ds. strategicznej infrastruktury energetycznej, Wojciech Wrochna, podkreśla, że zaangażowanie krajowych firm to nie puste słowa.
Złożenie wstępnych zamówień na moduły konstrukcyjne reaktora AP1000 w polskich przedsiębiorstwach to dowód, że hasło local content nie jest jedynie deklaracją, ale realną szansą rozwojową dla krajowego przemysłu - zaznaczył Wojciech Wrochna, wiceminister energii.
Już w październiku 2026 roku Polskie Elektrownie Jądrowe i Westinghouse uzgodniły pierwsze zamówienia na kluczowe komponenty. Wstępne zlecenia trafiły do czterech firm:
- Energomontaż-Północ Gdynia,
- FAMAK,
- Mostostal Kraków,
- Mostostal Kielce.
Przedsiębiorstwa te mają produkować wielkie, stalowe i żelbetowe elementy konstrukcyjne, które posłużą do budowy tzw. wyspy jądrowej. Jest jednak jeden, bardzo ważny warunek. Aby ostatecznie otrzymać te zlecenia, firmy muszą zdobyć certyfikat zgodności z wymaganiami NQA-1. To niezwykle rygorystyczny amerykański standard jakości, obowiązkowy przy projektach jądrowych. Jego zdobycie będzie dla polskich spółek potwierdzeniem najwyższej klasy i otworzy im drzwi do kolejnych, podobnych projektów na świecie.
Amerykanie pomogą w finansowaniu. Jakie będą kolejne kroki?
Nowa umowa to kwestia części, ale i harmonogramu. To także są konkretne pieniądze. I to ogromne. Porozumienie zakłada, że Amerykanie pomogą stronie polskiej w rozmowach z tzw. agencjami kredytów eksportowych. To specjalne instytucje, które ułatwiają finansowanie wielkich, międzynarodowych projektów, takich jak budowa elektrowni.
Amerykańskie wsparcie w rozmowach z agencjami kredytowymi jest kluczowe dla zapewnienia finansowania inwestycji powiązanego z dostawami komponentów dla elektrowni jądrowej w Polsce. Innymi słowy, łatwiej będzie zdobyć pieniądze na części produkowane w USA.
Minister energii Miłosz Motyka podkreśla, że cały projekt ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.
To jednocześnie przedsięwzięcie wymagające ścisłej współpracy z partnerami technologicznymi i odpowiedniego przygotowania kolejnych etapów inwestycji. Cieszy nas, że w tym procesie coraz ważniejszą rolę pełnią polskie firmy. Podpisany list intencyjny to podstawa do dalszych uzgodnień dotyczących kluczowych komponentów projektu. To ważne zarówno dla sprawnego przebiegu budowy elektrowni, jak i jej harmonogramu - stwierdził minister energii.
Jednocześnie ruszyły już zakupy innych gigantycznych elementów. Chodzi o moduł CA01, czyli obudowę bezpieczeństwa reaktora, która zostanie wyprodukowana w Japonii, oraz moduł CA20 – największy i najcięższy element konstrukcyjny wyspy jądrowej. Ten z kolei powstanie w Stanach Zjednoczonych. Wszystko po to, by w 2036 roku z pierwszego polskiego reaktora jądrowego w gminie Choczewo popłynął prąd.