Sejm zlikwidował CBA! To już pewne, wiemy kiedy

• Sejm uchwalił ustawę o likwidacji CBA 1 października, przekazując jego kompetencje policji, ABW i KAS, a za koordynację antykorupcyjną będzie odpowiadał premier.
• Ustawa, zmieniająca około 150 innych przepisów, ma na celu usprawnienie ochrony antykorupcyjnej poprzez objęcie nadzorem działań o podwyższonym ryzyku korupcji.
• Po likwidacji, blisko 1260 funkcjonariuszy i pracowników CBA zostanie przeniesionych do policji, ABW i KAS, a także do nowo utworzonego Centralnego Biura Zwalczania Korupcji.
• Ustawa, poparta przez większość koalicji rządzącej i skrytykowana przez PiS, wejdzie w życie 1 października (częściowo już 1 lipca) i trafi teraz do Senatu.

Sejm przegłosował likwidację CBA. Co to oznacza w praktyce?

To już przesądzone. Posłowie w piątkowym głosowaniu zdecydowali o losie jednej z najważniejszych służb specjalnych w kraju. Za rządowym projektem opowiedziało się 231 posłów, 180 było przeciw, a 18 wstrzymało się od głosu. W praktyce oznacza to, że likwidacja Centralnego Biura Antykorupcyjnego, ma nastąpić 1 października 2024 roku. To realizacja jednej z kluczowych obietnic zapisanych w umowie koalicyjnej obecnego rządu.

Nowa ustawa to prawdziwa rewolucja w przepisach. Dokument liczy blisko 200 artykułów, które zmieniają zapisy w około 150 innych ustawach, gdzie do tej pory pojawiały się odniesienia do CBA. To nie tylko wygaszenie Biura, ale też stworzenie nowego systemu. Ustawa wprowadza zasady „ochrony antykorupcyjnej”, którą obejmowane będą np. duże przetargi, procesy prywatyzacyjne czy wydatkowanie publicznych pieniędzy, czyli wszędzie tam, gdzie ryzyko korupcji jest największe.

Cały proces został rozłożony w czasie. Choć Biuro ma formalnie zniknąć 1 października, to część przepisów, które przygotowują ten proces, wejdzie w życie już 1 lipca. Zanim to jednak nastąpi, ustawą zajmie się teraz Senat, a na końcu trafi ona na biurko prezydenta. Co ważne, za koordynację wszystkich działań antykorupcyjnych w nowym systemie ma odpowiadać premier, działający przez ministra koordynatora służb specjalnych Tomasza Siemoniaka. Jedna z najbardziej istotnych zmian dotyczy jawności. Ustawa zakłada, że wykaz przedsięwzięć objętych specjalną osłoną antykorupcyjną nie będzie informacją publiczną. Mówiąc prościej: opinia publiczna nie dowie się, które kontrakty czy projekty rządowe są pod szczególnym nadzorem.