ZUS może zażądać zwrotu trzynastki. Komu grozi utrata świadczenia

Najpierw przelew, potem list z ZUS. W kwietniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych zacznie rozsyłać decyzje potwierdzające wypłatę trzynastki. Nie wszyscy jednak będą mogli zatrzymać te pieniądze. W dwóch konkretnych sytuacjach ZUS może zażądać zwrotu trzynastki — i warto wiedzieć, czy jesteś w grupie ryzyka.

Starsze małżeństwo analizujące dokumenty finansowe, prawdopodobnie dotyczące emerytur. Mężczyzna w okularach i kobieta z siwymi włosami przyglądają się notatkom w zeszycie. Więcej o zasadach zwrotu trzynastki przeczytasz na Super Biznes.

i

Starsze małżeństwo analizujące dokumenty finansowe, prawdopodobnie dotyczące emerytur. Mężczyzna w okularach i kobieta z siwymi włosami przyglądają się notatkom w zeszycie. Więcej o zasadach zwrotu trzynastki przeczytasz na Super Biznes.
  • Kto dostaje trzynastkę z ZUS i kiedy decyduje się o prawie do niej
  • Jakie zarobki mogą pozbawić emeryta lub rencistę prawa do trzynastki
  • Co dzieje się z trzynastką po śmierci świadczeniobiorcy
  • Kiedy rodzina może odzyskać pieniądze z ZUS po śmierci bliskiego
Super Biznes SE Google News

Trzynastka z ZUS — kto ma prawo do świadczenia

Trzynastkę dostają wszyscy emeryci i renciści, którym ZUS wypłaca świadczenie na dzień 31 marca 2026 roku. Ta data jest kluczowa. To właśnie ona decyduje o tym, czy dane świadczenie przysługuje w danym roku.

Problem pojawia się u tych, którzy dorabiają do emerytury lub renty. Muszą oni pilnować limitów przychodów.

Limit zarobków. Kiedy ZUS wstrzymuje świadczenie i żąda zwrotu trzynastki

Pracujący wcześniejszy emeryt lub rencista musi uważać na swoje przychody. Jeśli miesięczne zarobki przekroczą 130 proc. przeciętnego wynagrodzenia, ZUS może zawiesić wypłatę świadczenia. Aktualny próg to 11 957,20 zł miesięcznie.

Jeśli na dzień 31 marca okaże się — po rocznym rozliczeniu przychodów — że świadczenie powinno być zawieszone, ZUS uzna trzynastkę za nienależnie pobraną. Emeryt lub rencista dostanie wezwanie do jej zwrotu.

Jeszcze niższy próg obowiązuje przy świadczeniu przedemerytalnym. Tu wystarczy przekroczyć 6 004,10 zł miesięcznie, by ZUS wstrzymał wypłatę. Konsekwencje są identyczne — trzynastka do zwrotu.

Trzynastka po śmierci emeryta — ZUS nie zostawi pieniędzy rodzinie

Druga sytuacja, w której trzeba oddać trzynastkę, dotyczy śmierci świadczeniobiorcy. Jeśli ZUS wypłaci trzynastkę po tym, jak emeryt lub rencista już nie żyje — rodzina musi te pieniądze zwrócić.

Stanowisko ZUS jest tu jednoznaczne: trzynastka przysługuje wyłącznie żyjącemu seniorowi. Nie jest to świadczenie, które dziedziczy rodzina.

Niezrealizowane świadczenie — co może odzyskać rodzina po śmierci emeryta

Inaczej wygląda sprawa zwykłej emerytury lub renty. Rodzina może starać się o tzw. niezrealizowane świadczenie. To pieniądze, do których zmarły miał prawo, ale nie zdążył ich otrzymać.

Przykład: jeśli emeryt zmarł w kwietniu, a ZUS — poinformowany o zgonie — nie wypłacił świadczenia za ten miesiąc, uprawnieni członkowie rodziny mogą ubiegać się o wypłatę emerytury lub renty za kwiecień.

Trzynastka jednak do tej kategorii nie należy. Jej zwrotu ZUS będzie żądał bezwzględnie.

Dwie sytuacje, kiedy trzynastka wraca do ZUS

  • Przekroczenie limitu dorabiania na dzień 31 marca — ZUS uzna trzynastkę za nienależną i wyśle wezwanie do zwrotu.
  • Śmierć emeryta lub rencisty przed faktycznym pobraniem trzynastki lub tuż po jej wypłacie — świadczenie nie przechodzi na rodzinę.

Jeśli dotyczą cię powyższe przypadki, warto wcześniej skontaktować się z ZUS i wyjaśnić swoją sytuację.

Zbigniew Derdziuk, prezes ZUS, Karpacz 2025
QUIZ PRL: Jak dobrze znasz życie emerytów w PRL?
Pytanie 1 z 20
Co w PRL oznaczało przejście na emeryturę dla wielu ludzi?
QUIZ PRL: Jak dobrze znasz życie emerytów w PRL?

Player otwiera się w nowej karcie przeglądarki