Spis treści
"Rafineria w Możejkach nie jest na sprzedaż"
Rząd nie widzi obecnie możliwości sprzedaży litewskiej rafinerii w Możejkach. Powiedział to wprost minister aktywów państwowych Wojciech Balczun, ucinając spekulacje na temat przyszłości kluczowego zakładu należącego do Orlenu.
W rozmowie na antenie radia TOK FM minister Balczun tłumaczył, że decyzja ma podłoże strategiczne, a nie czysto biznesowe. Chodzi o bezpieczeństwo całego regionu i zobowiązania Polski wobec sojuszników.
Myślę, że to nie jest moment na to, ze względu na sytuację geopolityczną, na kwestie bezpieczeństwa krajów nadbałtyckich, kwestie naszych strategicznych porozumień – powiedział.
Rafineria w Możejkach to największa firma na Litwie i jedyny taki zakład w krajach bałtyckich. Co więcej, duża część paliwa tam produkowanego, trafia bezpośrednio na Ukrainę, wspierając jej gospodarkę. Balczun podkreślił, że właśnie z tego powodu na sprawę trzeba patrzeć z szerszej perspektywy, niż tylko przez pryzmat wyników finansowych Orlenu.
Modernizacja rafinerii w Możejkach: Orlen przed trudną decyzją
Chociaż rząd mówi "nie" dla sprzedaży, sam Orlen stoi przed ogromnym dylematem. Chodzi o pieniądze, i to niemałe. Na początku listopada prezes Ireneusz Fąfara publicznie zastanawiał się, czy jest sens dalej pompować setki milionów dolarów w litewski zakład. Sedenm problemu jest gigantyczna inwestycja w instalację pogłębionego przerobu ropy (w skrócie BoB). To technologia, która pozwala wycisnąć z każdej baryłki ropy więcej paliw, jak benzyna czy diesel, a mniej tanich, ciężkich pozostałości.
Problem w tym, że projekt napotkał poważne trudności. Minister Wojciech Balczun nie ukrywa, że sytuacja jest skomplikowana.
Ten projekt nie został zrealizowany zgodnie z planem i tam jest dużo problemów z dokończeniem tej potężnej inwestycji – przyznał szef MAP.
Zarząd Orlenu musi podjąć strategiczną decyzję. Według wcześniejszych doniesień, na dokończenie kluczowej modernizacji potrzeba dodatkowych 600-700 milionów dolarów. Wyłożenie tych pieniędzy przedłużyłoby życie zakładu o kilkanaście lat. Rezygnacja z inwestycji stawia pod znakiem zapytania jego dalsze funkcjonowanie i grozi nawet zamknięciem.
Nowy podatek dla Orlenu? Spór z Litwą o rafinerię w Możejkach
Sytuację dodatkowo komplikuje spór z litewskim rządem. W Wilnie pojawił się pomysł, by nałożyć na Orlen Lietuva specjalny podatek od tzw. nadzwyczajnych zysków. To rozwiązanie, które mogłoby kosztować polski koncern dziesiątki milionów euro.
Pomysł wywołał spore zamieszanie, nawet w samym litewskim rządzie. Minister spraw zagranicznych Kestutis Budrys publicznie ostrzegał, że uderzanie w kluczowego, polskiego inwestora to zły pomysł, który może zaszkodzić relacjom między oboma krajami.
Musimy uwzględniać kontekst geopolityczny i nie strzelać sobie w stopę, z minimalnym efektem finansowym dla litewskiego budżetu, za to z konsekwencjami politycznymi dla naszych relacji i inwestycji – mówił Budrys.
Według szacunków litewskiego rządu, nowa danina mogłaby zasilić budżet kwotą nawet 70 mln euro w 2027 roku. Na te doniesienia zareagowała strona polska. Minister energii Miłosz Motyka zwracał uwagę, że mówienie o nadzwyczajnych zyskach jest nieporozumieniem, bo Orlen Lietuva notuje obecnie raczej nadzwyczajne straty.
Dodatkowe obciążenia podatkowe mogą jednak wpłynąć na decyzję Orlenu o przyszłości rafinerii w Możejkach. Sprawa stała się na tyle poważna, że jest już przedmiotem rozmów na szczeblu międzypaństwowym. To kolejny element niepewności, który zarząd polskiego koncernu musi wziąć pod uwagę.
Rafineria w Możejkach: Ile Orlen wydał, a ile zarobił?
Orlen kupił rafinerię w Możejkach w 2006 roku i od tamtej pory zainwestował w nią gigantyczne pieniądze. Najpierw na stół trzeba było wyłożyć około 2,3 mld dolarów za sam zakup zakładu. Potem, przez kolejne dwie dekady, na utrzymanie i modernizację poszło kolejne 2,8 mld dolarów. To daje astronomiczną kwotę ponad 5 miliardów dolarów.
Przez te wszystkie lata Orlen Lietuva wypracowała łącznie około 1 mld dolarów zysku. To zestawienie pokazuje, dlaczego zarząd koncernu tak ostrożnie podchodzi do wydawania kolejnych setek milionów.
Chociaż minister Balczun jasno stawia sprawę, że sprzedaż zakładu nie wchodzi w grę ze względów bezpieczeństwa, nie przesądza to ostatecznej decyzji Orlenu. Koncern musi teraz skalkulować, czy strategiczne znaczenie rafinerii dla regionu jest warte kolejnej, potężnej inwestycji, której zwrot znów może zająć lata.