Hubert Biskupski: Jakie są dziś największe wyzwania dla polskiej gospodarki?
Prof. Piotr Wachowiak, rektor Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie: Polska gospodarka czuje się dobrze. To, że jesteśmy w dwudziestce najlepszych gospodarek świata, jest powodem do satysfakcji, ale absolutnie nie możemy popadać w samozachwyt. Funkcjonujemy w warunkach dużej nieprzewidywalności, a to jest trudniejsze niż samo ryzyko. Musimy reagować szybko. Kluczowe wyzwania to podniesienie poziomu inwestycji oraz wysokie ceny energii, które obniżają naszą konkurencyjność – zarówno w Europie, jak i w porównaniu do Stanów Zjednoczonych.
Hubert Biskupski: Pojawiają się dyskusje, czy Polska jest 20. czy 21. gospodarką świata. To ma znaczenie?
Prof. Piotr Wachowiak: Nie traktowałbym tego jako klubu ekskluzywnego. To efekt pracy całego społeczeństwa. Najważniejsze jest to, że jesteśmy w gronie państw, które realnie wpływają na globalną gospodarkę. Przestaliśmy być statystą, dziś jesteśmy aktorem. I to jest kluczowe.
Hubert Biskupski: Minister finansów mówił ostatnio, żeby przestać myśleć o tym, ile pieniędzy możemy „wyrwać”, a zacząć myśleć o wpływie. Zgadza się pan z tym?
Prof. Piotr Wachowiak: W stu procentach. Ten „klub” nie daje nam pieniędzy. On daje wpływ i odpowiedzialność. To oznacza, że musimy mądrze inwestować i dbać o rozwój gospodarki, a nie wydawać środki bez refleksji. Najważniejsze jest utrzymanie dynamicznego wzrostu.
Hubert Biskupski: A co z konkurencyjnością Europy? Coraz częściej mówi się, że przegrywa ze Stanami Zjednoczonymi czy Chinami.
Prof. Piotr Wachowiak: Dlatego tak ważna jest Unia Europejska. Polska sama nie wygra globalnego wyścigu, ale jako część silnej, zjednoczonej Europy - już tak. Musimy inwestować w technologie i obniżać ceny energii. Tylko wtedy Europa będzie konkurencyjna.
Hubert Biskupski: Jak dziś wygląda współpraca nauki i biznesu?
Prof. Piotr Wachowiak: Jest coraz lepiej, ale do ideału jeszcze daleko. To wciąż „małżeństwo z rozsądku”. Biznes oczekuje szybkich i praktycznych efektów badań, a nauka musi się do tego dostosować. Docelowo powinniśmy dojść do etapu, w którym będzie to „małżeństwo z miłości”.
Hubert Biskupski: Mówi pan często o bezpieczeństwie. Co to oznacza w praktyce?
Prof. Piotr Wachowiak: Bezpieczeństwo i rozwój są ze sobą nierozerwalnie związane. W obecnej sytuacji geopolitycznej musimy inwestować w badania, które można szybko wdrożyć – szczególnie w obszarach związanych z bezpieczeństwem szeroko rozumianym: ekonomicznym, technologicznym czy fizycznym. To absolutna podstawa.
Hubert Biskupski: Na koniec zapytam o sztuczną inteligencję. Jest dla nas zagrożeniem czy szansą?
Prof. Piotr Wachowiak: Przede wszystkim szansą. Oczywiście zagrożenia istnieją, jeśli AI będzie wykorzystywana nieetycznie. Ale jeśli spojrzymy na rynek pracy, to mamy dziś niedobór pracowników. Sztuczna inteligencja nie tyle zabierze pracę, co pozwoli ludziom lepiej wykorzystać ich kompetencje. To może zwiększyć satysfakcję i zaangażowanie pracowników.
Hubert Biskupski: A polityka migracyjna?
Prof. Piotr Wachowiak: Jest niezbędna. Bez rozsądnej polityki migracyjnej, czyli takiej, która przyciąga kompetentnych ludzi i pozwala im się szybko odnaleźć w Polsce oraz bez wykorzystania sztucznej inteligencji, przedsiębiorstwa sobie nie poradzą.
Hubert Biskupski: Jaki kraj może być dla nas wzorem?
Prof. Piotr Wachowiak: Kanada. Choć nawet tam pojawia się dziś krytyka, że napływ migrantów jest zbyt duży. Dlatego powinniśmy korzystać z tych doświadczeń, ale dostosować je do naszych realiów.
Rozmawiał: Hubert Biskupski