Rating Polski zagrożony. S&P ostrzega przed rosnącym długiem

S&P zmienia perspektywę ratingu Polski. Co to znaczy?

Agencja ratingowa Standard & Poor's (S&P) wysłała Polsce ważny sygnał ostrzegawczy. Choć sama ocena naszej wiarygodności kredytowej została utrzymana na przyzwoitym poziomie "A-", zmieniła się jej perspektywa – ze stabilnej na negatywną. To jak żółta kartka od analityków. Mówią wprost: sytuacja jest na tyle niepewna, że w przyszłości główna ocena może zostać obniżona.

To jednak nie wszystko. Analitycy zdecydowali się też na obniżenie oceny dla zobowiązań w polskiej walucie z poziomu A/A-1 do A-/A-2. W ten sposób zrównano ocenę dla długu w złotówkach i w walutach obcych, co jest wyraźnym sygnałem, że ryzyko rośnie na wszystkich frontach.

Dlaczego rating Polski jest zagrożony? Winny dług i polityka

Decyzja agencji S&P nie wzięła się znikąd. Analitycy wskazali na dwa główne problemy, które rzucają cień na przyszłość polskiej gospodarki. Pierwszy to finanse publiczne, a konkretnie gwałtownie rosnące zadłużenie Polski. Drugi to sytuacja polityczna, czyli konflikt między rządem premiera Donalda Tuska a prezydentem Karolem Nawrockim, który utrudnia wprowadzanie niezbędnych reform.

Zacznijmy od pieniędzy. Prognozy S&P są alarmujące. Według agencji deficyt w kasie państwa utrzyma się na bardzo wysokim poziomie, przekraczającym 7 proc. PKB, aż do 2027 roku. Analitycy nie mają złudzeń, że zbliżające się wybory (prezydenckie, a potem parlamentarne) skutecznie zablokują jakiekolwiek próby zaciskania pasa. W efekcie agencja S&P przewiduje, że dług netto sektora rządowego i samorządowego wzrośnie gwałtownie, osiągając do 2029 roku ponad 70 proc. PKB. Dla porównania, jeszcze w 2025 roku wskaźnik ten wynosił 53 proc. To skokowy wzrost, który budzi poważne obawy o stabilność finansów państwa.

Drugi problem to polityka. Jak czytamy w komunikacie Ministerstwa Finansów, który cytuje agencję S&P:

Agencja wskazuje, że rząd pod kierownictwem premiera Donalda Tuska wciąż napotyka przeszkody w realizacji swoich założeń legislacyjnych oraz planów konsolidacji fiskalnej, co wynika z przysługującego prezydentowi Karolowi Nawrockiemu prawa weta.

Mówiąc prościej: rząd chce wprowadzać zmiany, ale nie może, bo blokuje go prezydent. Ten paraliż decyzyjny sprawia, że międzynarodowe instytucje finansowe z coraz większym niepokojem patrzą na Polskę, bo nie widzą woli politycznej do opanowania rosnącego długu.

Jaka przyszłość czeka polską gospodarkę? Jest jeden pozytyw

Mimo złych wiadomości, analitycy S&P dostrzegają też jasny punkt na mapie polskiej gospodarki. Chodzi o jej fundamentalną siłę i odporność na wstrząsy. Nawet w obliczu politycznych sporów i rosnącego długu, nasza gospodarka wciąż ma się rozwijać w solidnym tempie. To właśnie ten czynnik sprawia, że na razie główna ocena nie została jeszcze obniżona.

Kluczowym czynnikiem, który wciąż wspiera obecny rating Polski, jest odporność naszej gospodarki – agencja S&P prognozuje, że w latach 2027–2029 realny wzrost PKB wyniesie średnio około 3 proc. To bardzo przyzwoity wynik, zwłaszcza na tle innych krajów regionu. Oznacza to, że polskie firmy wciąż będą produkować, zatrudniać i inwestować, co daje nadzieję na utrzymanie stabilności.

Niestety, ten optymistyczny obraz jest mocno zaburzony przez wspomniane wcześniej prognozy dotyczące długu. Warto też pamiętać, że S&P nie jest jedyną agencją, która z niepokojem patrzy na Polskę. Już wcześniej agencja Fitch nadała nam perspektywę negatywną, a Moody's, choć utrzymuje perspektywę stabilną, również zwracał uwagę na pogarszającą się kondycję finansów publicznych. Decyzja S&P jest więc kolejnym, bardzo mocnym sygnałem ostrzegawczym.

Czym jest rating i dlaczego jest ważny?

Można się zastanawiać: co mnie właściwie obchodzi ocena od agencji z Nowego Jorku? Rating to jednak nic innego jak ocena wiarygodności kredytowej, ale nie pojedynczej osoby, a całego państwa. Mówi ona inwestorom z całego świata, na ile ryzykowne jest pożyczanie danemu krajowi pieniędzy. Im wyższy rating, tym mniejsze ryzyko i tańsze pożyczki.

I tu dochodzimy do sedna. Niższy rating Polski oznacza, że rząd musi płacić wyższe odsetki od zaciąganych pożyczek, co ostatecznie obciąża kieszenie wszystkich podatników. Droższe pożyczki dla państwa to po prostu mniej pieniędzy w budżecie na szpitale, drogi, szkoły czy obronność. To także ryzyko osłabienia złotego, a co za tym idzie – droższe towary z importu i wyższa inflacja.

Dlatego właśnie decyzje agencji takich jak S&P, Moody's czy Fitch są tak uważnie obserwowane, a żółta kartka dla Polski to problem, którego nie można ignorować.