Zbliża się wypłata 14. emerytury. ZUS ujawnił, kto straci na sztywnym limicie

Ile wyniesie 14. emerytura w 2026 roku i kto ją dostanie?

Dodatkowe roczne świadczenie, czyli tak zwana 14. emerytura, jest zastrzykiem gotówki, na który czeka wielu seniorów. W 2026 roku jej maksymalna kwota wyniesie 1978,49 zł brutto. To dokładnie tyle, ile wynosi obecna minimalna emerytura. Trzeba jednak pamiętać o kluczowym warunku.

Pełną kwotę 14. emerytury 2026, czyli 1978,49 zł brutto, otrzymają tylko te osoby, których podstawowa emerytura lub renta nie przekracza 2900 zł brutto. Potwierdził to w rozmowie z "Faktem" Piotr Olewiński z biura prasowego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Żeby w ogóle otrzymać pieniądze, trzeba mieć na dzień 31 sierpnia 2026 roku prawo do jednego z poniższych świadczeń:

• emerytury (w tym pomostowej, okresowej kapitałowej, częściowej),
• renty z tytułu niezdolności do pracy,
• renty szkoleniowej, socjalnej lub rodzinnej,
• rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego,
• nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego,
• świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego,
• świadczeń dla cywilnych niewidomych ofiar działań wojennych,
• emerytur i rent z systemów mundurowych oraz rolniczych.

14. emerytura a zasada "złotówka za złotówkę". Kto dostanie mniej pieniędzy?

Niestety, nie każdy senior zobaczy na swoim koncie pełną kwotę 1978,49 zł brutto. Kluczowa jest tu tzw. zasada "złotówka za złotówkę", która pomniejsza świadczenie, jeśli emerytura lub renta przekracza 2900 zł brutto. Mechanizm jest prosty: o każdą złotówkę przekroczenia tego progu, ZUS obniży wypłatę 14. emerytury.

Jak to wygląda w praktyce? Piotr Olewiński z ZUS podaje konkretny przykład - jeśli ktoś otrzymuje 3500 zł brutto emerytury, to przekracza próg o 600 zł (3500 zł - 2900 zł). O taką właśnie kwotę zostanie pomniejszona jego "czternastka". Zamiast 1978,49 zł brutto, dostanie 1378,49 zł brutto.

Jest też dolna granica. Jeśli po zastosowaniu tych wyliczeń kwota 14. emerytury spadnie poniżej 50 zł, świadczenie nie zostanie wypłacone w ogóle. Właśnie dlatego osoby, których podstawowa emerytura lub renta jest wyższa niż 4828,49 zł brutto, w 2026 roku nie otrzymają tych pieniędzy. To problem, bo próg dochodowy zapisany w ustawie jest "na sztywno" i nie był waloryzowany, w przeciwieństwie do samych emerytur. Skutek? Grupa uprawnionych do pełnego świadczenia maleje, a niektórzy seniorzy, którzy dostali pieniądze rok temu, teraz mogą nie dostać ich wcale.

ZUS przekazał "Faktowi" przykładowe wyliczenia, ile wyniosą 14. emerytury w zależności od kwoty świadczenia podstawowego. Te liczby najlepiej pokazują, jak działa mechanizm pomniejszania i ile pieniędzy faktycznie trafi na konta seniorów. Pamiętajmy, że od kwoty brutto "czternastki" potrącana jest jeszcze składka zdrowotna (9%) i zaliczka na podatek dochodowy. Oto kilka przykładów:

• emerytura brutto 2900 zł: Otrzymasz pełną 14. emeryturę brutto (1978,49 zł), co na rękę da 1563,43 zł,
• emerytura brutto 3250 zł: Twoja 14. emerytura zostanie pomniejszona i brutto wyniesie 1628,49 zł. Po odliczeniu podatku i składki zdrowotnej do wypłaty będzie 1286,93 zł,
• emerytura brutto 3500 zł: Przy takim świadczeniu "czternastka" brutto to 1378,49 zł, a na konto wpłynie 1089,43 zł,
• emerytura brutto 4000 zł: Tu spadek jest już wyraźny. ZUS wypłaci 14. emeryturę w wysokości 694,43 zł na rękę,
• emerytura brutto 4828,49 zł: To granica. "Czternastka" brutto wyniesie równe 50 zł, a do wypłaty będzie zaledwie 39,50 zł. Każda złotówka emerytury więcej oznacza brak świadczenia.

Kiedy ZUS wypłaci 14. emeryturę?

Dobra wiadomość jest taka, że na pieniądze nie trzeba będzie długo czekać, a cały proces jest w pełni zautomatyzowany. Zakład Ubezpieczeń Społecznych zaplanował wypłaty 14. emerytury 2026 na wrzesień. Nie trzeba składać żadnych wniosków ani dokumentów – ZUS sam obliczy i przekaże należne świadczenie.

Pieniądze trafią do seniorów jednym przelewem lub przekazem pocztowym, razem z ich regularną emeryturą lub rentą. To oznacza, że ZUS wypłaty zrealizuje w standardowych terminach, które przypadają na:

• 1 września,
• 5 września,
• 6 września,
• 10 września,
• 15 września,
• 20 września,
• 25 września.

Pierwsza transza "czternastek" dotrze więc do uprawnionych już na samym początku miesiąca.

Ważne pytania o 14. emeryturę. Co jeszcze warto wiedzieć?

Poza terminami i kwotami, wokół 14. emerytury pojawia się kilka powtarzających się pytań. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia najważniejsze wątpliwości, które mogą dotyczyć wielu seniorów. Warto znać te zasady, by uniknąć zaskoczenia.

Przede wszystkim, 14. emerytura jest chroniona przed zajęciem komorniczym. To oznacza, że nawet w przypadku zadłużenia, komornik nie może zająć tych pieniędzy. Dodatkowo kwota ta nie wlicza się do dochodu, gdy senior ubiega się o świadczenia z pomocy społecznej lub o dodatki takie jak bon ciepłowniczy.

A co w sytuacji, gdy ktoś pobiera dwa świadczenia, na przykład emeryturę z ZUS i rentę rodzinną? Niestety, nie dostanie dwóch "czternastek". W przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń przysługuje tylko jedna 14. emerytura. Podobnie jest z rentą rodzinną – nawet jeśli jest ona podzielona na kilka osób, to i tak przysługuje im tylko jedno, wspólne świadczenie dodatkowe.

Kluczowa jest też odpowiedź na pytanie, co dzieje się w przypadku śmierci uprawnionego. Niestety, jeśli senior umrze przed otrzymaniem przelewu, rodzina nie dostanie tych pieniędzy. To świadczenie przysługuje wyłącznie osobom żyjącym w chwili jego odbioru i nie wchodzi w skład tak zwanego niezrealizowanego świadczenia, które rodzina może otrzymać po zmarłym w przypadku zwykłej emerytury.